Zin in taal Nieuw - Zin in spelling Nieuw

Kan het online woordenschatprogramma lessen woordenschat vervangen?

2011-11-14T12:00:00.003+01:00

De leerlijn woordenschat van Zin in taal kent 2 subleerlijnen: 'woorden leren' (woordbetekenissen en relaties tussen woorden) en 'woorden leren leren' (strategieën en taalbeschouwing).

Het online woordenschatprogramma bij Zin in taal richt zich op de ene subleerlijn: 'woorden leren'. Met de woordenschatsoftware worden dus geen strategieën aangeleerd en wordt niet aan taalbeschouwing gewerkt. De woordenschatsoftware kan die lessen uit de methode vervangen waarin voornamelijk gewerkt wordt aan de subleerlijn 'woorden leren'. Concreet betekent dat het volgende.

Als een school het woordenschatmodel (lessen 2, 5, 7, 9, 11 en 13) van Zin in taal volgt en de software woordenschat gebruikt, kunnen de lessen 2, 9 en 13 van elke eenheid overgeslagen of minder intensief behandeld worden. De leerlingen leren dezelfde woorden door middel van de software. Wel is het een nadeel dat ze dan alleen de losse woorden leren zonder context. We willen daarom aanbevelen om met de leerlingen wel de teksten van de lessen 2 en 9 in het boek te lezen. De opdrachten bij die lessen kunnen eventueel kort mondeling doorgenomen worden. In de hogere jaargroepen kunnen de leerlingen zelfstandig de teksten lezen. In de software worden de woorden genoeg herhaald. Les 13 van elke eenheid, de herhalingsles, kan daarom weggelaten worden. Dit alles kan alleen als de leerlingen genoeg computertijd krijgen om het hele spel van een eenheid uit te spelen.

In de andere woordenschatlessen van de methode is er naast het leren van woorden ook steeds een strategiedoel. Die lessen (5, 7 en 11 van een eenheid) kunnen dus niet helemaal door de software vervangen worden. Bovendien is het niet aan te bevelen om het leren van woorden helemaal aan de software over te laten.

Als een school het taalbeschouwingsmodel (lessen 5, 7 en 11) van Zin in taal volgt en de software woordenschat gebruikt, kunnen geen lessen overgeslagen worden.

Als een school het kernmodel (lessen 5 en 7) van Zin in taal volgt en de software woordenschat gebruikt, kunnen ook geen lessen overgeslagen worden.

Is er ook online software voor woordenschat?

2011-11-13T12:09:00.001+01:00

Voor de methode Zin in taal biedt Zwijsen vanaf schooljaar 2011-2012 de software Woordenschat niet langer op cd-rom, maar online aan. Dat heeft veel voordelen:

- Woordenschat Online is altijd actueel. U kunt direct aan de slag met de nieuwste aanvullingen.
- Woordenschat Online biedt veel extra’s, zoals een top tien met de moeilijkste woorden van een groep, meer variatie voor de leerlingen o.a. in de vormgeving (nieuw sorteerscherm) en nog meer sturing.
- Zwijsen zorgt voor het online beheer. U heeft geen omkijken naar cd-roms en installatieprocedures.
- Online onderhoud is direct merkbaar. U werkt altijd met de nieuwste versie.
- Leerlinggegevens worden automatisch gekoppeld. Dit gebeurt via de gratis Zwijsen Leerkrachtmodule.
- U kunt de voortgang van leerlingen nu op allerlei werkplekken bekijken.

Zijn er al nieuwe jaarplanningen voor Zin in taal en Zin in spelling?

2011-08-15T10:40:00.001+02:00

De nieuwe jaarplanningen van Zin in taal en Zin in spelling zijn op de website van de methodes te vinden.

Zin in taal en Zin in spelling bestaan ieder uit tien blokken. In principe besteedt u vier onderwijsweken aan een eenheid, maar het is ook mogelijk om een eenheid in drie onderwijsweken af te ronden. Dit betekent dat u de lesstof in 30-40 weken geeft. Bij een 'lang' schooljaar blijven er dan nog roostervrije weken over. Deze kunnen gebruikt worden om vertraging op te vangen, eigen projecten in te passen of extra te herhalen als dat nodig is. De lesstof is dus eenvoudig binnen een schooljaar af te ronden.

Toch is het goed te werken volgens een jaarplanning. Dit voorkomt dat aan het eind van het schooljaar onverwachts nog geconcludeerd moet worden dat het schooljaar toch wat korter is dan aanvankelijk leek en er belangrijke leerstof niet aan de orde is gekomen. Verder zorgt een goede planning ook voor een evenwichtige verdeling van de leerstof over het leerjaar, waardoor de leertijd die kinderen nodig hebben om de doelen te bereiken ook daadwerkelijk beschikbaar is. Ook is het werken vanuit een goede planning prettig voor de taakbelasting van de leerkracht. In alle rust en in een constant en haalbaar tempo kan naar de gestelde doelen toegewerkt worden. U kunt de jaarplanning voor uw regio hier downloaden (onder 'nieuw toegevoegd').

Zijn er digitale registratiebladen bij Zin in taal en Zin in spelling?

2011-02-16T11:36:00.002+01:00

Ja, via de methodewebsite kunt u digitale registratieformulieren downloaden. U voert de namen van uw leerlingen in en de toetsresultaten. Het programma berekent de totaalscores en waarschuwt wanneer een leerling te veel fouten heeft gemaakt.

Zin in taal Nieuw en Zin in spelling Nieuw voldoen volledig aan het referentiekader doorlopende leerlijnen

2011-01-13T11:11:00.006+01:00

Sinds 1 augustus 2010 is de wet ‘Referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen’ in werking getreden. Dit referentiekader vormt in de toekomst de basis voor lesmethoden, leermiddelen en toetsen/examens. Af en toe bereikt ons de vraag of de methoden Zin in taal Nieuw en Zin in spelling Nieuw voldoen aan de eisen die hierin gesteld worden. Uit meerdere onafhankelijke bronnen, te weten de Onderwijsinspectie en de Stichting Leerplanontwikkeling (SLO), blijkt dat dit volledig het geval is. Meer dan dat zelfs. Ze bieden de basisschoolstof die genoemd wordt in de referentieniveaus volledig aan en daarnaast nog veel meer. Referentieniveau 1F (het fundamentele niveau aan het einde van de basisschool) wordt volledig afgedekt en dit is ook het geval voor een fors gedeelte van referentieniveau 1S / 2F (het streefniveau voor de basisschool / het fundamentele niveau voor het VMBO en MBO 1/2/3).

Het referentiekader doorlopende leerlijnen.

Deze opmerking is overigens weinig verrassend, want de leerstof voor de basisschool gaat helemaal niet veranderen onder invloed van het referentiekader taal en rekenen. De heer Leon Henkens, hoofdinspecteur primair onderwijs en expertisecentra, verwoordde het onlangs als volgt:
“De referentieniveaus op zich brengen geen nieuwe eisen met zich mee. Het zijn namelijk uitwerkingen van de kerndoelen en deze veranderen niet. Het onderwijsaanbod moet aangepast zijn op de referentieniveaus. Inhoudelijk is het huidige aanbod - methodes en programma’s - echter al grotendeels in lijn met de referentieniveaus. Invoering van de referentieniveaus is voor ons dan ook geen reden om anders te gaan werken. In ons huidige toezicht gaan wij immers al na of het aanbod van scholen dekkend is voor de kerndoelen.” (Bron: PO-raad, oktober 2010)

Dezelfde conclusies komen ook uit materiaalanalyses in opdracht van de SLO. Hierbij zijn alle taalmethodes gescreend op basis van de referentieniveaus taal. Aangetoond wordt dat vrijwel alle moderne taalmethoden voor het basisonderwijs prima aansluiten bij het nieuwe referentiekader inzake de doorlopende leerlijnen. (Bron: Ekens & Jager, december 2009; in opdracht van de SLO), zo ook Zin in taal Nieuw en Zin in spelling Nieuw.

Als we kijken naar de niveaus voor taal, zoals deze worden beschreven in het Hoofdrapport van de Expertgroep Doorlopende Leerlijnen Taal en Rekenen (commissie Meijerink), zien we het volgende. De doelen die beschreven worden voor het niveau 1F (het minimumniveau voor het basisonderwijs) kunnen met Zin in taal Nieuw zeker gehaald worden en ook de meeste doelen van het niveau 2F (dat hetzelfde is als niveau 1S, het streefniveau voor het basisonderwijs).

Wat betreft het onderdeel woordenschat bijvoorbeeld geeft het rapport aan dat de leerlingen op niveau 1F moeten beschikken over alledaagse, frequente woorden. Ook moet de leerling een enkel onbekend woord uit de context kunnen afleiden en informatie kunnen opzoeken in een woordenboek. Aan deze doelen wordt in de leerlijn woordenschat van Zin in taal Nieuw uitgebreid aandacht besteed. Op niveau 2F (1S) moet de leerling beschikken over voldoende woorden om zich te kunnen uiten. Ook moet zijn woordenschat voldoende zijn om teksten te lezen en kan hij, wanneer nodig, de betekenis van onbekende woorden uit de vorm, de samenstelling of de context afleiden. Wat onder ‘voldoende woorden’ wordt verstaan, geeft het rapport niet aan. Algemeen is bekend dat kinderen heel veel woorden moeten kennen om teksten met begrip te kunnen lezen. Een taalmethode kan daarom zeker niet de enige bron zijn waaruit al die woorden worden geput. Toch kunnen we gerust zeggen dat Zin in taal Nieuw de leerlingen een heel eind in de richting van niveau 2F kan brengen, omdat er met deze methode heel veel woorden aangeleerd kunnen worden. Ook strategieën om de betekenis van onbekende woorden af te leiden, komen veelvuldig aan de orde.

Als we kijken naar de niveaus voor spelling, zoals deze worden beschreven in het rapport, zien we het volgende. Alle spellingonderwerpen die de te behalen minimumniveaus (1F) moeten garanderen, komen in Zin in spelling Nieuw ruimschoots aan de orde. Het niveau 2F (overeenkomend met niveau 1S) eveneens. Pas op niveau 3F (maar dat is niet voor basisonderwijs) komt niet alles meer aan de orde, maar bijvoorbeeld het voltooid deelwoord op -d wél). Ook laat Zin in spelling Nieuw leerlingen kennismaken met zaken als tussenklanken en trema en koppelteken (ingedeeld als niveau 4F), zoals dat gebruikelijk is in het basisonderwijs. Leestekens worden niet heel uitgebreid behandeld - strikt genomen is dat ook geen spelling. De indeling van de F-niveaus door de commissie-Meijerink is niet bedoeld als een kenmerk van een onderwijsmethode; het is een na te streven - nee, voorbij te streven - niveau voor klassen/scholen in het basisonderwijs en daarna. Maar natuurlijk moet een school met de (spelling)methodes wel die niveaus kunnen halen. In het geval van Zin in spelling Nieuw hoeft u daar beslist geen zorg over te hebben, het door ons nagestreefde niveau zit daar eerder nog wat boven.

Een kritische kanttekening bij dit rapport is wel dat alle leesmethoden ‘vergeten’ zijn. De taalmethoden zijn geanalyseerd vanuit de vier domeinen bij de referentieniveaus taal, te weten mondelinge taalvaardigheid, lezen, schrijven en begrippenlijst / taalverzorging. De analisten zijn ervan uitgegaan dat het domein lezen in het basisonderwijs is ondergebracht in taalmethoden. Niets is minder waar. Lezen valt uiteen in technisch lezen en begrijpend/ studerend lezen. De praktijk is dat de leerstof voor deze vakgebieden in aparte methoden wordt aangeboden, niet in taalmethoden.De methode Taalleesland (ThiemeMeulenhoff) is de enige methode waarin de leerstof voor taal en voor begrijpend lezen geïntegreerd wordt aangeboden. In alle overige methoden is de leerstof voor taal en lezen gescheiden. Dit staat los van het gegeven dat in alle taalmethoden lezen een rol speelt; taalonderwijs zonder leesactiviteit is nu eenmaal ondenkbaar. De inhouden uit het referentiekader komen dus niet alleen in de taallessen aan de orde, maar ook in de lessen technisch lezen en begrijpend / studerend lezen. In de analyse hadden dus ook de leesmethoden meegenomen moeten worden. Helaas is dit niet het geval geweest.

De wettelijke basis achter het referentiekader doorlopende leerlijnen is een zeer goede stap in de richting van betere doorstromingsmogelijkheden voor alle leerlingen. Het is geen vernieuwing, maar een pragmatische verbetering waarbij het uitstroomniveau van het ene schooltype beter aan gaat sluiten bij het instroomniveau van het volgende schooltype.

In praktijk zal er in het leerstofaanbod voor groep 1 tot en met 6 helemaal niets veranderen, als het tenminste gebaseerd is op de nieuwste kerndoelen en opgebouwd conform de tussendoelen beginnende en gevorderde geletterdheid. Maar ook in het leerstofaanbod voor groep 7 en 8 zal weinig verandering komen. Alleen zullen een aantal stukken leerstof, waarbij er altijd al twijfel is geweest of het eigenlijk wel past bij een basisschoolleerling, verschoven worden naar een hoger referentieniveau. Denk bijvoorbeeld aan het schrijven van de tussen-n in samenstellingen of het maken van een samenvatting van een complexe tekst.

In het verschuiven van de leerstof naar een hoger referentieniveau schuilt wel een gevaar. Het risico is dat deze leerdoelen in de praktijk aan veel leerlingen niet meer aangeboden gaan worden op de basisschool. De Expertgroep Doorlopende Leerlijnen is hier heel duidelijk over. Het is zeker niet de bedoeling om leerstof waarvan het beheersingsniveau gekoppeld wordt aan een hoger referentieniveau, niet meer aan te bieden op de basisschool. Hiermee zou leerlingen de mogelijkheid worden ontnomen om te functioneren op een hoger ontwikkelingsniveau. Daarnaast zou het ook betekenen dat de verwachtingen op een lager niveau komen te liggen. Het niet aanbieden van deze leerstof zou dan dus kunnen leiden tot een feitelijke verlaging van het niveau van het basisonderwijs. Iets dat volledig onwenselijk is.

Maar ook vanuit een andere invalshoek is het duidelijker dat ‘hogere’ leerstof niet zomaar weggelaten mag en kan worden uit het aanbod. Complexere leerstof vraagt vaak meer leertijd om tot beheersing te komen. Met name leerlingen die meer tijd nodig hebben om de stof te gaan beheersen, komen dan in de knel. Zij moeten straks in veel minder leertijd de doelen wel gaan bereiken. Complexe onderdelen van de werkwoordspelling, liggen bijvoorbeeld op een hoger referentieniveau. Zo is de tegenwoordige tijd 2e persoon of 3e persoon achter de persoonsvorm (word jij ziek, wordt je broer, wordt je de toegang ontzegd) niet terug te vinden op referentieniveau 1F maar op 2F. Dit is gebeurd omdat heel veel leerlingen in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs enorm veel moeite hebben om met dit onderdeel. Bij veel kinderen duurt het lang voordat ze het beheersen. De oplossing is daarom zeker niet om het in het basisonderwijs alleen maar aan te bieden aan de betere leerlingen.

Natuurlijk is er hier en daar discussie over de indeling van de referentieniveaus. Maar de indeling biedt wel houvast. Van leerstof op een hoger referentieniveau mag niet zomaar worden aangenomen dat alle kinderen het aan het eind van groep 8 zullen beheersen. Vanuit het perspectief van de leerstofopbouw en de verwachtingen ten aanzien van de inhoud van methodes is de conclusie echter wel duidelijk. Gooi geen traditionele basisschoolleerstof overboord omdat het niet meer tot niveau 1F behoort, maar kijk wel gedifferentieerd naar kinderen als het gaat om het bereiken van deze hogere leerstofdoelen bij het verlaten van de basisschool.

Samengevat: methoden die voldoen aan de kerndoelen en opgebouwd zijn conform de tussendoelen beginnende en gevorderde geletterdheid, voldoen volledig aan het leerstofaanbod inzake het referentiekader doorlopende leerlijnen. Voor Zin in taal Nieuw en Zin in spelling Nieuw is dit het geval. Ze zijn recent, op basis van de nieuwste versies van deze doelen, ontwikkeld. Een solide en toekomstvaste basis dus en daarmee ook volledig in lijn met de gedachte achter de doorlopende leerlijnen: drempels weg en ruim baan voor een succesvolle schoolloopbaan voor alle kinderen.

Literatuur:
* PO-raad, oktober 2010 (nieuwsbrief). Referentieniveaus taal en rekenen. Breng uw leerlingen op een hoger niveau.
* Ekens & Jager, december 2009. Referentieniveaus in taal- en rekenmethodes. Spoorboekje. Enschede: SLO.
* Meijerink, H. e.a., 2008. Over de drempels met taal en rekenen. Hoofdrapport van de Expertgroep Doorlopende Leerlijnen Taal en Rekenen. Enschede: Expertgroep Doorlopende Leerlijnen Taal en Rekenen.
* Doorgaande lijn Zin in taal Nieuw en Zin in spelling Nieuw.

Jeske Heezemans & Jos Cöp

Waarom zijn bij sommige opdrachten in het werkboek van Zin in taal de antwoorden al in groen gegeven?

2010-12-08T11:02:00.003+01:00

Werkbladen worden door de leerlingen zelfstandig gemaakt, alleen of in tweetallen. De bedoeling van de opdrachten in de werkboekjes is dat de leerlingen iets leren wat ze nog niet beheersen. Daarom wordt in bepaalde lessen, met name in de lessen zinsbouw en woordbouw die geschreven zijn door Jannemieke van de Gein, delen in groen gedrukt. De auteur verantwoordt dit in handleiding A1 als volgt: “Misschien vraagt u zich af waarom er op de pagina’s 14, 15, 16 en 17 in het werkboek zoveel woorden in kleur zijn gedrukt. Dat heeft te maken met het doel van de les, namelijk dat de leerlingen moeten leren dat er woorden zijn voor hoe mensen, dieren en dingen zijn. Om dat te leren hebben de leerlingen uiteraard voorbeelden nodig van zulke woorden: de woorden in kleur. Zonder die voorbeelden valt er weinig te leren – en des te meer te raden, wat het leerproces alleen maar verstoort. De in deze en volgende lessen gegeven voorbeelden zijn veelvormig en veelsoortig. Zo verloopt de grammaticale kennisontwikkeling van uw leerlingen niet alleen vlot, maar is die ontwikkeling ook breed.” Geciteerd uit: Zin in taal, Handleiding A1, pagina 72 en 73.

Hoe verhoudt Zin in spelling zich tot de nieuwe Cito-toetsen (LOVS)?

2010-06-21T09:48:00.005+02:00

Net als bij alle andere spellingmethoden kunt u bij Zin in spelling twee keer per jaar een Cito-toets afnemen. Over de afstemming van Zin in spelling en de Cito-toetsen worden nog wel eens vragen gesteld, daar gaan we nu op in.

Vrijwel gelijktijdig met de nieuwe Zin in spelling is de nieuwe Cito-LOVS verschenen. Zijn die dan wel goed op elkaar afgestemd? Het antwoord is eenduidig: ja!
Goed op elkaar afgestemd zijn betekent overigens niet dat alle woorden van alle spellingcategorieën uit de Cito-toets expliciet geoefend zijn (zie veelgestelde vragen op de website van Cito: "De opbouw van spelling verschilt in de diverse methoden. (…) Op zich is het geen probleem om de vaardigheid en de vooruitgang van een leerling te bepalen als nog niet alle categorieën in de lessen aan bod zijn geweest, omdat de toetsen niet gebaseerd zijn op het feit dat alle categorieën al aan bod zijn geweest."

De Cito-toets bepaalt het niveau van de leerlingen dus niet uitsluitend op basis van precies de woorden die aan bod geweest zijn in de spellingles. De leerlingen hebben immers door lezen en door een algemeen taalniveau terloops ook andere woorden opgepikt.

Het leren van de 'ontbrekende' woorden wordt door het Cito dan ook met klem afgeraden (zie veelgestelde vragen op de website van Cito): "Sommige ouders of leerkrachten willen hun kinderen extra trainen om ze zo goed mogelijk op een toets voor te bereiden. Om de vorderingen van iedere leerling vast te kunnen stellen, moet het onderwijsprogramma echter gewoon doorgaan alsof er geen toetsmoment aankomt. Op deze manier brengt u de ontwikkeling van de groep en de leerlingen het best in kaart."

Natuurlijk willen we inzicht geven in de toetswoorden die wel en niet geoefend worden. Onderstaande tabel geeft u een overzicht van de toetsmomenten.

Klik op de volgende links voor een preciezer overzicht van de woorden die bevraagd worden door Cito en de aandacht voor deze woorden binnen de methode Zin in spelling:

- Vergelijking Cito-woorden groep 4
- Vergelijking Cito-woorden groep 5
- Vergelijking Cito-woorden groep 6
- Vergelijking Cito-woorden groep 7
- Vergelijking Cito-woorden groep 8

Als u de verleiding niet kunt weerstaan om bepaalde woorden (extra) te oefenen, raden we aan om ze toe te voegen aan de Woorden van de Week. Dat zou zeker kunnen met woorden die niet zijn geoefend, maar waarvan al wel de spellingcategorie is behandeld (zie de afzonderlijke tabellen hierna). We raden beslist af om lessen om te wisselen, omdat daardoor onrust ontstaat en de controledictees niet meer kloppen.

De controledictees van Zin in spelling vinden we heel belangrijk. Daarmee wordt namelijk niet alleen gemeten, maar leerlingen krijgen op grond van hun resultaten remediëring en/of spellingopdrachten op hun eigen niveau.

Wat zijn precies de verschillen tussen de eerste versie van Zin in taal en Zin in taal Nieuw?

2010-06-10T09:48:00.007+02:00

1. Werkmodellen

Om in te kunnen spelen op verschillen tussen leerlingen hebben de auteurs van Zin in taal Nieuw ervoor gezorgd dat u de methode op verschillende manieren kunt gebruiken. Daarvoor hebben zij een drietal werkmodellen ontwikkeld, waarmee u uw taalonderwijs kunt afstemmen op de behoeften van de leerlingen in uw groep. De mogelijke werkmodellen zijn: het kernmodel, het woordenschatmodel, en het taalbeschouwingsmodel.

* Kernmodel
Het kernmodel bestaat per eenheid uit zeven lessen. Kenmerkend voor deze zeven lessen is dat ze samen dekkend zijn voor de kerndoelen die gelden voor het taalonderwijs op de basisschool. Het kernmodel bestaat uit: 2 lessen spreken en luisteren, 2 lessen woordenschat, 1 les woordbouw met bijbehorende taken voor zelfstandig werken, 1 les zinsbouw met bijbehorende taken voor zelfstandig werken, en 1 les schrijven.

* Woordenschatmodel
In het woordenschatmodel worden de lessen van het kernmodel per eenheid aangevuld met (maximaal) vier extra woordenschatlessen. Op deze wijze kunt u het taalaspect ‘woordenschat’ in het taalonderwijs aan uw groep een krachtige impuls geven. Binnen het woordenschatmodel geeft u minimaal acht en maximaal elf taallessen in een periode van drie of vier weken.

* Taalbeschouwingsmodel
In het taalbeschouwingsmodel kunt u de lessen van het kernmodel uitbreiden met vier extra taallessen waarin vooral aandacht wordt besteed aan taalbeschouwing. Via het taalbeschouwingsmodel geeft u ook minimaal acht en maximaal elf taallessen per eenheid. In het taalbeschouwingsmodel kunt u de volgende lessen aanbieden: 3 lessen spreken en luisteren, 3 lessen woordenschat, 1 les woordbouw met bijbehorende taken voor zelfstandig werken, 2 lessen zinsbouw met bijbehorende taken voor zelfstandig werken, en 2 lessen schrijven. Door toepassing van het taalbeschouwingsmodel kunt u dus meer aandacht geven aan de leerlijnen spreken en luisteren, zinsbouw en schrijven.Werkmodel kiezenDoor het kiezen van een werkmodel kunt u uw taalonderwijs afstemmen op de behoeften van uw leerlingen. Het is aan te raden om de keuze van een werkmodel op schoolniveau te maken of in ieder geval in een teamvergadering te bespreken. Als de schoolpopulatie bijvoorbeeld zodanig is dat op school behoefte bestaat aan extra aandacht voor woordenschatontwikkeling, dan is het verstandig om deze keuze in alle groepen door te voeren. Maar wanneer kiest u voor welk model? Voor wat betreft het woordenschatmodel is dat heel duidelijk. Als de leerlingen op uw school over het algemeen over een beperkte woordenschat beschikken, is het verstandig om het woordenschatmodel schoolbreed toe te passen. Veel leerkrachten weten door ervaring en observatie hoe het op school gesteld is met de woordenschat van de leerlingen.
Hebben de leerlingen op uw school geen behoefte aan extra lessen voor woordenschat, dan kunt u in principe uitgaan van het kernmodel. Met het kernmodel besteedt u aandacht aan alle taalaspecten en aan de kerndoelen voor taal. Maar u kunt uw taalonderwijs ook verdiepen door toepassing van het taalbeschouwingsmodel. Via dit model voegt u aan de kernlessen extra lessen met een taalbeschouwingskarakter toe. Deze extra taalbeschouwingslessen maken het taalonderwijs rijker. Door deze lessen leren de leerlingen na te denken over taal, over taalgebruik en over het leren van taal.

Volgen alle leerlingen alle lessen?
Een vraag die door gebruikers van Zin in taal Nieuw regelmatig wordt gesteld, is: moeten alle leerlingen van mijn groep alle taallessen volgen? Die vraag wordt voornamelijk gesteld door leerkrachten die het voor bepaalde leerlingen onnodig vinden om bijvoorbeeld extra woordenschatlessen te volgen. En als bepaalde kinderen die lessen niet hoeven te volgen, wat kunnen die leerlingen dan tijdens deze lessen doen?Om met de eerste vraag te beginnen: het is inderdaad zinloos om leerlingen met een voortreffelijke woordenschat ook de extra woordenschatlessen te laten volgen. Dat is zonde van hun tijd; zij kunnen in die tijd beter met andere taken bezig zijn. Maar wat dan? De methode Zin in taal Nieuw biedt de mogelijkheid om leerlingen die de extra taallessen niet volgen binnen het kader van het thema van de eenheid te laten werken aan het voorbereiden van een spreekbeurt of het maken van een werkstuk. In elke eenheid zijn hiervoor concrete mogelijkheden opgenomen. In het Taalboek worden deze mogelijkheden concreet aangeboden onder het kopje ‘Presentatie: spreekbeurten en werkstukken’. En in de handleiding wordt hierover informatie gegeven. Deze informatie treft u steeds aan in de lessen 1, 6 en 14 in het kader ‘spreekbeurten/werkstukken’.

2. Jaarplanning
Zin in taal Nieuw bestaat per jaargroep uit tien eenheden. Voor elke eenheid worden vier, een enkele keer drie (afhankelijk van vakanties e.d.), onderwijsweken uitgetrokken. Met andere woorden: u kunt het jaarprogramma van Zin in taal afwerken in minder dan 40 schoolweken. Als u met de methode werkt volgens het kernmodel, dan geeft u in een periode van 4 weken (20 schooldagen) in totaal 7 taallessen. Een enkele keer geeft u deze 7 taallessen in een periode van 3 weken (15 schooldagen). Als u een van de twee andere werkmodellen toepast, dan geeft u 11 taallessen in een periode van 4 weken of een enkele keer in een periode van 3 weken. Met andere woorden: U hoeft zich geen zorgen te maken over de haalbaarheid van de methode.
Om de planning van de methode verder te concretiseren is in deze handleiding een algemene jaarplanning opgenomen. Deze algemene jaarplanning wordt elk jaar specifiek afgestemd op het nieuwe schooljaar. Deze specifieke jaarplanningen kunt u vinden op de website bij de methode: http://www.zinintaal.nl/. De jaarplanning biedt de leerkracht hulp bij het plannen van de lessen en voorkomt dat de methode door tijdgebrek niet af komt.

3. Meer aandacht voor woordenschat
Een belangrijk uitgangspunt van Zin in taal Nieuw is dat een taalmethode in ruime mate aandacht moet besteden aan de woordenschatontwikkeling en daarbij rekening moet houden met het feit dat leerlingen bijzonder kunnen verschillen in hun woordenschat. Wat doet de methode met dit uitgangspunt?

* Op de eerste plaats zijn in de methode voor elk leerjaar twintig verplichte woordenschatlessen opgenomen (twee lessen per eenheid). Maar omdat de behoefte aan uitbreiding van de woordenschat sterk kan verschillen, biedt de methode per eenheid nog vier extra woordenschatlessen. Hierdoor is het mogelijk om de aandacht voor woordenschat verder aan te scherpen. Het aantal woordenschatlessen kan liggen tussen minimaal twintig lessen per jaar en maximaal zestig woordenschatlessen per jaar.

* Woordenschatontwikkeling vraagt veel tijd van de leerlingen maar ook van de leerkracht. Nieuwe woorden moeten in een context worden aangeboden, moeten worden gesemantiseerd, geconsolideerd en uiteindelijk worden getoetst. Dat is voor een leerkracht een arbeidsintensieve taak. Voor een belangrijk gedeelte kan deze taak echter gelukkig worden overgenomen door de computer. Daarom is bij Zin in taal Nieuw het computerprogramma Woordenschat ontwikkeld. Daarin zijn alle woorden opgenomen die in de methode worden aangeboden in het kader van de leerlijn ‘woordenschat’.

* Er is meer steun bij het semantiseren van woorden. Voor de leerlingen zijn er in groep 4, 5 en 6 woordenschatboekjes, waarin ze de betekenis van woorden die behandeld worden, kunnen opzoeken. Voor de leerkracht worden in de lesbeschrijving in de handleiding voor alle behandelde woorden suggesties voor het semantiseren aangegeven. Als in de klas een digitaal schoolbord aanwezig is, kan gebruik gemaakt worden van de woordenhulp in de digibordsoftware hiervoor, de Leerkrachtassistent bij Zin in taal Nieuw.

* Er zijn meer mogelijkheden voor herhaling en consolidering dan in de oude versie. In de kopieermap zijn woordkaartjes van alle behandelde woorden. Met die woordkaartjes kunnen allerlei herhalingsoefeningen gedaan worden, die beschreven worden in de handleiding. Als een leerling werkt met het computerprogramma Woordenschat zorgt het programma voor herhaling van woorden die de leerling nog niet blijkt te kennen.

* Er is nog meer aandacht voor relaties tussen woorden dan in de oude versie. In de handleiding staan veel suggesties voor het maken van schema’s met woorden, zoals een woordenspin, een parasol, een trapje, enzovoort. In het werkboek staan opdrachten met zulke schema’s.
* In de oude versie miste men een lijst van behandelde woorden. In de nieuwe versie is in de handleiding bij elke eenheid een overzicht van woorden per les opgenomen. In de algemene informatie is een alfabetische woordenlijst van het hele leerjaar opgenomen. In het Taalboek staat bij elke les een lijstje van de woorden die in die les worden behandeld, zodat het ook voor de leerlingen duidelijk is.

4. Taalmaatje in het Taalboek
Uit het onderzoek onder gebruikers van de methode Zin in taal kwam naar voren dat het soms lastig was om met twee handleidingen te moeten werken: de handleiding van de methode zelf en de handleiding bij Taalmaatje. Bij de nieuwe versie van Zin in taal is er geen Taalmaatje meer, maar zijn de extra lessen opgenomen in het Taalboek. In plaats van de extra lessen woordenschat in het Taalmaatje zijn er nu de extra lessen woordenschat in het woordenschatmodel. In plaats van de extra lessen zinsbouw in het Taalmaatje is er nu een extra les zinsbouw in het taalbeschouwingsmodel.
Hiermee is het vervelende en lastige punt van het werken met twee handleidingen verdwenen, maar zijn wel de extra lessen voor een groot gedeelte gehandhaafd.

5. Extra materialen
* Antwoordenboeken
De meeste opdrachten in Zin in taal Nieuw kunnen door de leerlingen zelfstandig worden gemaakt. Hierdoor krijgt de leerkracht de handen vrij om bijvoorbeeld bepaalde leerlingen te begeleiden bij het maken van hun opdrachten of om bijvoorbeeld in een combinatiegroep instructie te kunnen geven aan de andere groep. In zo’n situatie is het praktisch om te kunnen beschikken over antwoordenboeken waarmee de leerlingen hun eigen werk kunnen nakijken. Het antwoordenboek bevat antwoorden bij de opdrachten uit het Taalboek, het werkboek en op de kopieerbladen. Deze zijn te vinden achter het tabblad van het betreffende deel.

* Woordenschatboekjes
Met de methode Zin in taal Nieuw kunt u veel aandacht besteden aan de woordenschatontwikkeling van uw leerlingen. Het leren van nieuwe woorden is niet eenvoudig. Het is namelijk niet voldoende om een nieuw woord één keer aan de orde te stellen. Nieuwe woorden zullen regelmatig moeten worden herhaald. Zonder voldoende herhaling is de kans groot dat de woordkennis weer wegzakt. Het woordenschatboekje helpt leerlingen bij het leren en het zich eigen maken van nieuwe woorden. De woordenschatboekjes bevatten uitleg van alle woorden die in de leerlijn ‘woordenschat’ worden aangeboden. Als een kind de betekenis van een woord vergeten is, kan het dit woord snel even opzoeken in het woordenschatboekje, bijvoorbeeld bij het maken van de opdrachten. Daarnaast bereiden de woordenschatboekjes de leerlingen voor op het gebruiken van bestaande woordenboeken. Er zijn woordenschatboekjes bij groep 4, 5 en 6. Daarna kunnen de leerlingen woorden opzoeken in woordenboeken als Van Dale Juniorwoordenboek of Van Dale Basiswoordenboek Nederlands.

* Woordenschatsoftware
Bij Zin in taal Nieuw kunt u gebruikmaken van het computerprogramma Woordenschat Zin in taal. Dit computerprogramma sluit volledig aan op de leerlijn woordenschat. Per thema komen alle 80 woorden aan de orde die ook in het Taalboek worden aangeboden. Hierdoor biedt het computerprogramma ideale mogelijkheden om de woorden die in de methode worden geleerd in voldoende mate te herhalen.

* Leerkrachtassistent
Bij Zin in taal Nieuw is software voor het digitale schoolbord verkrijgbaar: de Leerkrachtassistent bij Zin in taal. Daarmee zijn de pagina’s uit het Taalboek en de werkboeken op groot formaat op het digitale schoolbord te projecteren. Ook is er een Woordenhulp in opgenomen, waarmee uitleg gegeven kan worden bij de woorden uit de woordenschatlessen.

6. Deels nieuwe verhalen
Sommige verhalen in de oude versie werden door de gebruikers niet zo leuk gevonden. Die verhalen zijn dan ook in de nieuwe versie vervangen. Zo is bijvoorbeeld in deel C het vervolgverhaal over de krokodillen niet meer opgenomen en in deel D het vervolgverhaal over Nikol Pepermolen, Vilijn, Desmond e.a. Sommige voorleesverhalen in de woordenschatlessen vond men lang en moeilijk, vooral in deel D en E. Daarom is een aantal verhalen ingekort of vervangen door kortere en eenvoudigere verhalen. Verhalen die over het algemeen erg gewaardeerd werden, zijn ook in de nieuwe versie opgenomen, bijvoorbeeld in de delen A en B de verhaaltjes over Andrea en Halima en in de delen D en E de dialogen tussen Cas en Klaar.

7. Taalboekpagina’s duidelijker
Het Taalboek verankert de taalactiviteiten voor de leerlingen in zinvolle contexten. Het maakt leerlingen nieuwsgierig, helpt de leerkracht bij het creëren van betekenisvolle leersituaties, laat zien welk taalaspect in de les centraal staat, en nodigt leerlingen uit tot talige activiteiten. Linksboven staat steeds duidelijk binnen welke leerlijn de les past. Hier staat de titel van de les. Rechtsboven is aangegeven binnen welke eenheid en welk thema de les valt. Er staan een nummer, een titel en een pictogram. Bij bijna elke les wordt het Taalboek gebruikt. Les 13 (herhalingsles woordenschat) vormt hierop de enige uitzondering. Aan de inhoud van de kaders (woordenschat of lesdoel) ziet de leerling waar het in de les om gaat. Door gebruik van verschillende kleuren en verschillende illustratoren wordt het verband tussen de lessen onderling zichtbaar gemaakt. Hierdoor ontstaat een heldere structuur en toch veel variatie.
Het formaat van de Taalboeken is groter dan die van de oude versie, zodat er meer ruimte is op de pagina’s. Daardoor kan bijvoorbeeld les 1 (spreken/luisteren) van elke eenheid nu verduidelijkt worden door meerdere plaatjes in plaats van één.
Ook de extra lessen zijn nu in kleur en niet meer in zwart-wit zoals in het Taalmaatje bij de oude versie.

8. Handleiding overzichtelijker
Het grootste gedeelte van de handleiding bestaat uit lesbeschrijvingen. Achter elk tabblad van een eenheid vindt u uitgewerkte lessen. Elke les beslaat twee naast elkaar liggende pagina’s. Bovenaan de linkerpagina staat aangegeven tot welke leerlijn die les behoort: spreken/luisteren, woordenschat, zinsbouw, woordbouw, of schrijven. De lessen zijn per eenheid genummerd van 1 tot en met 14. Bovendien heeft elke les een titel, die overeenkomt met de titel in het Taalboek. Op de rechterpagina staat het thema aangegeven, zowel met een pictogram als met een titel. Bij elke les staat aangegeven in welk werkmodel de betreffende les moet worden gegeven. De letters K, W, T staan voor kernmodel, woordenschatmodel en taalbeschouwingsmodel. Het kan zijn dat meerdere letters vet zijn gedrukt. In dat geval wordt de les in meerdere werkmodellen gegeven.
Op de pagina links treft u informatie aan over het doel van de les, over de materialen die bij deze les worden gebruikt, over zaken die u voor de les moet voorbereiden (onder het kopje: vooraf), over woorden die misschien moeilijk kunnen zijn voor bepaalde leerlingen, of over hetgeen u voor het geven van de les op het bord moet schrijven. Regelmatig treft u hier ook een handige tip aan. Met name bij de lessen woordenschat vindt u in de rechtermarge suggesties voor herhalingsactiviteiten (herhaling) en mogelijkheden om de woordenschat van de leerlingen tijdens de les te toetsen (evaluatie).
De concrete lesbeschrijvingen bestaan uit telkens vier lesfasen: introductie, instructie, verwerking, reflectie. Achter de kopjes van de lesfasen staat een indicatie van hoe lang het onderdeel zal duren. In de lesbeschrijvingen zijn ook kaderteksten opgenomen. Bij de lessen woordenschat vindt u in een kader bijvoorbeeld de uitleg bij de woorden die in de les aan de orde komen. Bij de lessen spreken/luisteren treft u regelmatig informatie aan over het houden van spreekbeurten en het maken van werkstukken, of vindt u suggesties om met de leerlingen over een bepaald onderwerp te praten. In de lessen voor woordbouw en zinsbouw treft u het kader Zin in taalkunde aan. In dat kader staat informatie over taalkunde die voor u als leerkracht de moeite waard is. Dergelijke kaders met achtergrondinformatie gaan in op het hoe en waarom van de activiteiten van de leerkracht tijdens de les. U doet wat in de lopende tekst staat en u houdt daarbij in het achterhoofd wat u in de kaders hebt gelezen.

9. Meer mogelijkheden voor zelfstandig werken
Voor het gebruik van een methode, in zijn algemeenheid maar zeker in combinatiegroepen, is het prettig als leerlingen regelmatig zelfstandig aan het werk kunnen. Bij de methode Zin in taal Nieuw is dat het geval. In elke les kunnen de leerlingen zelfstandig aan de slag met opdrachten in het Taalboek, op werkbladen en taken, of op kopieerbladen. In de lesfase instructie wordt eerst de bedoeling van een opdracht in het kort besproken. Daarna kunnen de leerlingen die opdrachten zelfstandig, individueel of in tweetallen, verwerken. De leerlingen kunnen hun eigen werk nakijken. Verder zijn er lessen voor zinsbouw en woordbouw bij Zin in taal Nieuw omgezet in taaltaken die leerlingen zelfstandig kunnen maken.

10. Toetsing gebruiksvriendelijker
Leerkrachten kunnen werken met een aparte toetsmap en met daarin een toetskalender waarin precies staat aangegeven wanneer welke controletaken dienen te worden afgenomen.
Zin in taal Nieuw onderscheidt evaluatie op korte, middellange en lange termijn.

* Korte termijn
Evaluatie op korte termijn betekent: het observeren en registreren van de activiteiten van leerlingen tijdens de les. Door het stellen van vragen, het hardop denken van de leerlingen en het in de reflectiefase bespreken van het gemaakte werk, krijgt u een goed beeld van de vorderingen van de leerlingen.

* Middellange termijn
Daarnaast is het van belang om regelmatig na te gaan of de doelen van een aantal eenheden zijn bereikt. In Zin in taal Nieuw zijn voor deze evaluatie op middellange termijn controletaken opgenomen. De controletaken bestaan uit een reeks opdrachten die een nadere uitwerking zijn van de doelen die na een aantal eenheden moeten zijn bereikt.

* Lange termijn
Voor evaluatie op lange termijn verwijzen wij u naar methodeonafhankelijke, gestandaardiseerde en genormeerde toetsen. Bijvoorbeeld de toetsen van het Cito Leerlingvolgsysteem. Hiermee kunt u het niveau en de vorderingen van uw groep vergelijken met die van een grote groep leeftijdsgenoten.

Het zou teveel gevraagd zijn om na elke eenheid voor elke leerlijn een controletaak af te nemen. Dat zou onevenredig veel tijd kosten en het is bovendien niet nodig. Bij Zin in taal Nieuw is er alleen voor de leerlijn woordenschat een controletaak na elke eenheid. De controletaken woordenschat hebben in de nieuwe versie dezelfde vorm als in de oude versie. In de oude versie werd het bezwaarlijk gevonden dat de toetsvragen over de Taalmaatje-woorden (extra woorden) tussen de vragen over de andere woorden stonden. In de nieuwe versie zijn de toetsvragen duidelijk geordend volgens de modellen waarin ze voorkomen: kernmodel, woordenschatmodel of taalbeschouwingsmodel. Bij de leerlijn spreken/luisteren is het observatieschema uit de oude versie vervangen door toetsen.

Hoe kan ik interactief en zelfstandig werken met de spellingkaarten van Zin in spelling?

2010-04-22T09:28:00.007+02:00

De leerkracht coacht
Als leerkracht coacht u de leerlingen door gerichte vragen te stellen en met effectieve feedback. Naargelang de behoeften van de leerlingen geeft u instructie over de spellingcategorie en de te volgen strategie, stuurt waar nodig de aanpak van de opdracht, controleert het werk en reflecteert hierover met hen. Dit coachen kan klassikaal, in een klein groepje of individueel gebeuren.

Ga na of de woorden bekend zijn, licht ze waar nodig kort toe
Vanzelfsprekend zullen de te spellen woorden beter onthouden worden als de leerlingen de betekenis kennen. Controleer dit, maar zorg dat de spellingles niet overgaat in een woordenschatles. Een voorbeeld van zo'n beperkte betekenisondersteuning: de leerlingen zoeken het woord met een moeilijke betekenis op de spellingkaart, aan de hand van een omschrijving of synoniem die u geeft.

Herken met de leerlingen de aard van het spellingprobleem – verwoord de spellingstrategie
De leerlingen lezen en beluisteren de woorden. Let erop dat de klanken duidelijk worden uitgesproken. Lees het woord eventueel hardop voor. Stel met de leerlingen vast wat voor soort probleem er in de woorden zit, dus waar ze extra op moeten letten.
Stel samen met de leerlingen vast hoe ze tot de schrijfwijze kunnen komen. U kunt de strategie demonstreren door hardop te denken.
(In de handleiding van Zin in spelling wordt in de herhalingslessen de instructie uitgeschreven in het blokje 'Verlengde instructie en begeleide verwerking'.)

Oefen de woorden
Op de binnenkant van de flap van de set spellingkaarten staan suggesties voor oefenopdrachten en extra opdrachten. U kiest de opdrachten of u laat de leerlingen dat zelf doen. De opdrachten kunnen zelfstandig, individueel of in samenwerking met andere leerlingen, of onder uw begeleiding uitgevoerd worden. U kunt ervoor kiezen om deze opdrachten te laten uitvoeren als 'contractwerk'.

Belangrijk is nog dat u alleen voor leerlingen die problemen hebben begeleiding inbouwt. De andere leerlingen moeten de ruimte krijgen om direct zelfstandig te werken. Ze hebben daarbij voldoende aan de ondersteuning 'Zo moet je het doen' die op de flap staat.

U kunt zelf ook nieuwe opdrachten bedenken waarmee de leerlingen aan de slag gaan. Zie voor suggesties: Speelse ideeën voor spellingkaarten.

Controleer de spelling
U zet de leerlingen aan tot controleren door het geschreven woord (hardop) te lezen, voor ze met het woord op de spellingkaart vergelijken. De controle gebeurt daarna door de leerling zelf en door de medeleerlingen. Deze samenwerking tussen de leerlingen onderling kan een positieve bijdrage hebben aan het verbeteren van het spellingbewustzijn van leerlingen.

Reflecteer
Informeer naar het product en het proces, ook bij ervaren spellers. Concludeer niet te vlug dat de opdracht te gemakkelijk was. Geef gemeende complimenten; succeservaringen versterken de motivatie van de leerlingen.

Zie ook: De spellingkaarten van Zin in spelling - waar zijn die voor?

* Bij de ww-spellingkaarten D en E zijn minder opdrachten voorzien, u kunt deze naar behoefte aanvullen. Op de flap vinden de leerlingen het werkwoordenschema ter ondersteuning bij de werkwoordlessen.

De spellingkaarten van Zin in spelling - waar zijn die voor?

2010-04-22T09:06:00.011+02:00

Bij Zin in spelling horen spellingkaarten, in een handzaam formaat gebundeld en met een uitgekiende vormgeving. Het uiterlijk van het boekje geeft direct de bedoeling weer. Zonder omhaal van uitleg, contexten of nuancering wordt een spellingcategorie uitgelicht. Zorgvuldig geselecteerde woorden staan in een rijtje, de letters waar het om gaat in blauwe kleur, en die blauwe stukjes netjes onder elkaar. Het spellingprobleem staat dus helemaal centraal, en u en uw leerlingen kunnen in een oogopslag zien waaróm deze woorden bijeenstaan.

Bij het selecteren van de woorden uit de rijtjes is rekening gehouden met de bekendheid van de woorden, op het niveau van de jaargroep waarvoor de spellingkaarten bestemd zijn. Meestal staat boven zo'n rijtje een kapstokwoord – het meest aansprekende voorbeeld. Door regelmatig aan het kapstokwoord te refereren, kan de spellingcategorie later gemakkelijk aangeduid worden, tijdens het werken in kleine groepen of bij klassikale uitleg over een specifiek spellingprobleem.

De spellingkaarten van alle jaargroepen samen, beslaan in kort bestek de hele spellingleerstof voor de basisschool. De inhoud heeft het karakter van een samenvatting van de belangrijkste en meest problematische spellingonderwerpen op school. Door de woorden per categorie bijeen te zetten, is het gemakkelijker om extra woorden te oefenen van een categorie waarmee leerlingen nog moeite hebben. Ze zien dan ook de overeenkomst met andere woorden met dezelfde spellingmoeilijkheid.

Op een aparte instructiepagina staat uitgelegd hoe de leerlingen met de kaarten kunnen werken. In elke set spellingkaarten zijn ook opdrachten bij de kaarten opgenomen: oefenopdrachten en extra opdrachten.

Waarom zijn er naast de werkboeken ook spellingkaarten? Het eerste doel van spellingonderwijs is uiteraard om van woorden te leren hoe je ze correct schrijft, en te begrijpen dat je bedacht moet zijn op de problemen die kunnen voorkomen. Impliciet weet je zo bij een woord welke spellingcategorie erop van toepassing is. In de werkboeken wordt dit geïntroduceerd en uitgelegd, met woorden in een rijke context. Door die context krijgt het leren een stevige basis. Na een poosje is het prettig om de aanpak als het ware om te draaien: als ik dit woord met deze spellingbijzonderheid goed onthoud (het kapstokwoord) dan kan ik eigenlijk het hele rijtje al goed schrijven. Op deze manier zullen leerlingen de spellingmoeilijkheid makkelijker herkennen, ook in andere woorden.

De afwisseling die de spellingkaarten bieden met de werkboeken van Zin in Spelling, werkt motiverend bij leerlingen. Opdrachten met de spellingkaarten hoeven daarom zelfs niet altijd meteen functioneel van aard te zijn. De functionele toepassing kan volgen in een latere fase. De ondersteunende, geïsoleerde opdrachten met de spellingkaarten hebben vaak een positief effect. Door de overzichtelijkheid van de spellingkaarten zijn deze geschikt voor alle leerlingen, en we raden ze bijzonder aan voor zwakkere spellers.

Welke verrijkingsstof kan ik aanbieden bij spelling?

2010-04-22T08:54:00.006+02:00

Als het gaat om leerlingen die snel klaar zijn, maar hier en daar steken laten vallen, heeft het zin om binnen de methode naar extra stof te zoeken. Daarbij kunt u denken aan het computerprogramma bij Zin in spelling, de werkboekjes bij de Lijsterbij 1, 2 en de Basisspellinggids. En de werkboekjes van Slagwerk spelling.

Als het leerlingen zijn die al extra oefening gedaan hebben en telkens goede resultaten halen hoeven ze echt niet nog meer spelling te doen. Spelling is 'eindig' voor het te behalen beheersingsniveau op de basisschool. Op de rechterflap van de spellingkaarten staan vrijere opdrachten, nog met een relatie tot het spellingonderwerp van dat moment. U zou deze leerlingen (daarnaast) ook andere, interessante (taal)taken kunnen geven. Of zelfstandig laten werken aan vakken waar ze nog wat bij te spijkeren hebben. Dat moet dan wel vóór de spellingles klaarliggen, anders stoort het enorm.

Als u echt bollebozen in de klas hebt én u ambieert een hoog gemiddeld spellingniveau, dan is het leuk om bijvoorbeeld een maandelijkse dicteewedstrijd te doen. Leerlingen (allen!) mogen uit de spellingkaarten of zelfs uit de Lijsterbij of de Basisspellinggids ieder één (of twee, drie) woord kiezen, in zinscontext plaatsen (gebruik eventueel een woordenboek, internet) en inleveren voor het wedstrijddictee. Zelfs het vrij verkennen van Lijsterbijen of de Basisspellinggids verruimt het spellinginzicht.

Wat kan ik doen als leerlingen uitvallen op een toets woordenschat?

2010-04-21T16:28:00.008+02:00

Het is dan raadzaam om een deel van de woorden van die eenheid te herhalen, bijvoorbeeld met behulp van de woordkaartjes of door de leerlingen nog te laten werken met het computerprogramma. Alle woorden van de eenheid herhalen gaat waarschijnlijk teveel tijd kosten. Om ervoor te zorgen dat de leerlingen bij de volgende eenheid niet weer laag scoren, is het aan te bevelen om al meteen een intensievere aanpak te volgen. Mogelijkheden daarvoor zijn:

- de opdrachten samen met de leerlingen maken of die eerst mondeling met hen doornemen en daarna schriftelijk laten maken;
- extra herhalingsactiviteiten met behulp van de woordkaartjes;
- de leerlingen meer tijd geven om te werken met het computerprogramma van die eenheid.

Zie ook de suggesties in de Toetsmap onder het kopje Extra hulp. Overigens is het ook mogelijk om al eerder dan de toets een beeld te krijgen van de beheersing van de woorden door de leerlingen. Ook al tijdens de lessen en herhalingsactiviteiten zult u merken of de leerlingen nog met veel woorden moeite hebben. Ook kunt u af en toe eens door middel van een vraag of opdrachtje mondeling nagaan of de leerlingen een bepaald woord kennen. Suggesties daarvoor zijn in de handleiding bij elke woordenschatles opgenomen onder het kopje Evaluatie. Ook via het leerkrachtprogramma van de computersoftware kunt u zien met welke woorden de leerlingen moeite hebben. Woorden die de leerlingen moeilijk vinden, kunt u nog eens extra aan bod laten komen in de herhalingsactiviteiten.

De woordkaartjes op het kopieerblad

Waarom zijn er niet voor iedere leerlijn bij elke eenheid toetsen bij taal?

2010-04-21T16:26:00.004+02:00

Aan de vaardigheden in de leerlijnen woordbouw, zinsbouw en spreken/ luisteren wordt over een langere periode gewerkt. Er is dus een duidelijke opbouw door de jaargroepen heen. Als u iedere eenheid alle toetsen af zou nemen, zou het niet zo zinvol zijn om dan al te remediëren omdat de stof later nog eens aan bod komt en verder wordt uitgebreid.

Hoe zijn de woorden voor de woordenschatlijn gekozen?

2010-04-21T16:22:00.005+02:00

De keuze van de woorden komt in de eerste plaats voort uit de thema's en uit de teksten die daarin aangeboden worden. De hoofdthema’s komen elk leerjaar terug. Elk jaar wordt het woordenschatdomein rondom een thema dus uitgebreid met nieuwe woorden.

Daarnaast is gebruik gemaakt van de woordenlijst Woorden in het basisonderwijs (Schrooten en Vermeer, 1994). Op deze lijst zijn de woorden gerangschikt naar de frequentie waarin ze voorkomen in taal die bedoeld is voor kinderen. De meest frequente woorden staan het hoogst op de lijst. In Zin in taal Nieuw wordt het hoogste gedeelte van de lijst, dus met de meest frequente woorden, niet behandeld. De leerlingen hebben die woorden immers al geleerd voordat ze in groep 4 komen. Met het stijgen van de leerjaren zijn voor Zin in taal Nieuw woorden gekozen uit een steeds lager gedeelte van de woordenlijst, dat wil zeggen in elke hogere jaargroep woorden met een lagere frequentie.

Er worden niet alleen losse woorden behandeld, maar ook combinaties van woorden (bijvoorbeeld rekening houden met iemand) en uitdrukkingen (bijvoorbeeld tranen met tuiten huilen). Bij elke eenheid is na de lesbeschrijvingen in de handleiding (achter les 14) een lijst opgenomen waarop vermeld wordt welke woorden er in die eenheid behandeld worden en in welke les. Een alfabetische lijst met alle woorden die in een jaargroep behandeld worden, staat achter het gedeelte met algemene informatie in de handleiding.

Overzicht met woorden in de handleiding

Kan ik Zin in taal Nieuw en Zin in spelling Nieuw ook gebruiken op het digitale schoolbord?

2009-10-07T12:27:00.006+02:00

Het digitaal schoolbord is in Nederland enorm in opmars. Om de mogelijkheden van deze borden ten volle te benutten introduceert Zwijsen al vanaf het schooljaar 2007/2008 digibordsoftware bij de methoden Land in zicht, Spelling in beeld, Taal in beeld, Veilig leren lezen, Zin in taal en Zin in spelling. De digibordsoftware heeft de naam Leerkrachtassistent gekregen. De Leerkrachtassistent is de ideale assistent voor iedere leerkracht. De software is praktisch in gebruik en geschikt voor elk digitaal schoolbord.

De Leerkrachtassistent Zin in taal Nieuw is software voor het digitale schoolbord waarmee u op zeer efficiënte en effectieve wijze instructie kunt geven. Het programma bevat alle lessen uit het taalboek, het werkboek en aanvullende interactieve onderdelen. Met één muisklik projecteert u de les die u behandelt op het digibord. Vervolgens kunt u ermee werken zoals u met het digibord gewend bent. Bijvoorbeeld door zelf aantekeningen te maken bij de afbeeldingen op het digibord. Bovendien wisselt u heel gemakkelijk van het taalboek naar het werkboek en van de ene naar de andere les. De Leerkrachtassistent Zin in taal Nieuw bevat ook hulpprogramma’s, zoals een woordenhulp en audio-ondersteuning.

Ook bij Zin in spelling Nieuw kunt u werken met software voor het digibord. Het programma bevat alle lessen uit het werkboek.

De software voor het digibord bij Zin in taal Nieuw en Zin in spelling Nieuw wordt periodiek steeds verder uitgebreid. Kijk ook eens op de site.

Wat is het voordeel van interactief onderwijs?

2009-08-04T09:06:00.005+02:00

Met interactie bedoelen we het directe lesgeven, klassikaal, in groepjes of individueel. De leerkracht heeft dan de leiding en stuurt het leren. Dat betekent overigens niet dat hij of zij voortdurend het woord voert. Interactief onderwijs is zeer krachtig als de leerkracht de leerlingen stimuleert en uitdaagt om te denken op een niveau dat zij nog juist aankunnen, en waar die leerlingen uit zichzelf nog niet op zouden komen. (Dit wordt door Vygotsky de 'zone van naaste ontwikkeling' genoemd.)

Interactief onderwijs wordt het best afgewisseld met perioden van zelfstandig werken. Na zo'n periode wordt op dit werken (interactief) gereflecteerd. De rol van de leerkracht is dus aan het begin van een les sturend, om de leerlingen op de juiste manier aan het werk te krijgen. Na een periode van zelfstandig werken - dat duurt bij een werkblad van Zin in spelling bijvoorbeeld ongeveer een kwartier - is de leerkracht opnieuw leidend, tijdens de korte reflectie ter afsluiting van de les.

Literatuur: er is op internet veel informatie beschikbaar over de zone van naaste ontwikkeling, bijvoorbeeld op de site van het slo of op de site van taalvorming en taaldrukken.

Hoe wordt interactie tussen leerkracht en leerling afgewisseld met zelfstandig werken bij Zin in spelling?

2009-08-03T16:25:00.012+02:00

De leerkracht kan de spellingles het best introduceren en instrueren in directe interactie met de leerlingen. Bij Zin in spelling werken de leerlingen vervolgens zelfstandig aan een blad in hun werkboek. De les wordt interactief afgerond, reflecterend over wat er tijdens de les en op het werkblad aan de orde is gekomen.

Het is onze overtuiging dat met name de zwakkere leerlingen erbij gebaat zijn om vanuit een eenduidige didactiek les te krijgen van een leerkracht, en niet door ze op eigen houtje te laten 'aanmodderen'. Daarom willen we er zeker van zijn dat ze voor een nieuw spellingonderdeel goed in de startblokken staan, voordat ze er zelf mee gaan oefenen. Het is voor ons vanzelfsprekend dat de leerkracht de autoriteit is die dat het best aanstuurt. Die weet immers uit de dagelijkse lespraktijk welke leerling een steuntje in de rug nodig heeft, wie nog eens extra gewezen moet worden op de precieze opdracht op het werkblad, en welke leerlingen vooral juist meteen hun gang kunnen gaan.

We maken een onderscheid tussen basislessen en herhalingslessen; er is een verschil in aanpak. Bij de basislessen is er interactie bij de introductie en de instructie van de les (ongeveer 15 minuten). Tijdens de daarop volgende zelfstandige uitwerking van het werkblad door de leerlingen (ook ongeveer 15 minuten) houdt de leerkracht zich in principe op de achtergrond.

Tussen de basislessen en de herhalingslessen is er een dictee, in de hogere groepen ook een werkwoordentaak. Het dictee wordt afgenomen door de leerkracht, die daarna zelf het werk nakijkt. Zo beoordeelt hij/zij het groepsresultaat en stelt per leerling vast of deze in aanmerking komt voor verlengde instructie en begeleide verwerking van het werkblad dat hoort bij de herhalingsles, of dat dit werkblad zonder verdere hulp door de leerling zelfstandig wordt uitgewerkt. Bij herhalingslessen treedt dus differentiatie op: leerlingen die al een voldoende niveau halen werken zelfstandig, onafhankelijk van de leerkracht en de rest van hun klas, de anderen werken het werkblad geheel of gedeeltelijk samen met de leerkracht uit.

De spellingkaarten, die vooral ingezet worden tijdens de herhalingslessen, worden ook op een verschillend niveau ingezet. Sommige leerlingen werken hieraan in interactie met de leerkracht, anderen werken zelfstandig aan opdrachten of oefeningen.

Door de regelmatige interactie tijdens de lessen, weet de leerkracht waar eventuele zwakke punten zitten bij individuele leerlingen, en kan daardoor in een heel vroeg stadium gericht bijsturen als iets dreigt te ontsporen. Leerlingen die wat extra hulp of herhaling kunnen gebruiken krijgen deze, leerlingen die zich zouden vervelen bij nog meer les, werken zelfstandig.

Literatuur: Veenstra, T. (2008). Spellingles: Zelfstandig fouten maken of begeleide oefening. In: JSW 92.

Waarom worden er bij Zin in taal zo veel woorden aangeleerd? Het zijn er 15 per les. Zou 3 of 4 woorden per les niet beter zijn?

2009-05-26T16:00:00.004+02:00

Met 3 of 4 woorden per les zouden de leerlingen te weinig woorden leren. Het is juist belangrijk dat de leerlingen hun woordenschat flink uitbreiden. In een woordenschatles van Zin in taal (behalve in de herhalingslessen) worden inderdaad 15 nieuwe woorden aangeboden. Maar als u de les geeft zoals in de handleiding beschreven staat, behandelt u die 15 woorden niet allemaal achter elkaar.

Er staan bij de les in het taalboek steeds twee blokjes van 7 of 8 woorden. De woorden uit het eerste blokje worden in de introductie- en instructiefase van de les door u gesemantiseerd. Daarna gaan de leerlingen een opdracht maken met die eerste 7 of 8 woorden, zodat ze die woorden herhalen en ermee oefenen. In een volgende opdracht beginnen ze daarna met het zelf opzoeken of afleiden van de betekenis van de woorden in het tweede blokje. In de reflectiefase neemt u de betekenis van die 7 of 8 woorden met de leerlingen door. Daarna laat u de woorden nog terugkomen in de herhalingsles en in korte herhalingsactiviteiten.

U kunt het semantiseren van de 7 of 8 woorden in de introductie- en instructiefase van de les eventueel spreiden over verschillende momenten. U behandelt dan 3 of 4 woorden bij het bekijken van de illustraties in het taalboek, voorafgaand aan het voorlezen van het verhaal. Na het voorlezen behandelt u nog eens 4 woorden.

Waarom worden er bij Zin in taal zo weinig woorden aangeleerd? Het zijn er 800 per jaargroep. Zouden het er geen 1000 per jaar moeten zijn?

2009-05-26T15:57:00.004+02:00

Het aantal woorden dat u met Zin in taal per jaar behandelt, hangt af van het werkmodel dat u kiest. Met het kernmodel worden per jaar 350 woorden aangeleerd, met het taalbeschouwingsmodel 500 woorden en met het woordenschatmodel 800 woorden.

De leerlingen moeten wel meer woorden leren, in de bovenbouw ook nog wel meer dan 1000 per jaar. Maar een taalmethode alleen kan daarin niet voorzien. Hoeveel woordenschatlessen zou een taalmethode dan wel niet moeten bevatten? De leerlingen zullen altijd ook woorden moeten leren in andere lessen, zoals bij begrijpend lezen en bij wereldoriëntatie, en in buitenschoolse situaties. Ze kunnen daarbij gebruik maken van de strategieën die ze in de woordenschatlessen geleerd hebben.

In een les begrijpend lezen of wereldoriëntatie zullen niet zoveel woorden aangeleerd kunnen worden als in een woordenschatles. De nadruk ligt in zo’n les immers op doelen voor begrijpend lezen of wereldoriëntatie. De woordenschatlessen van Zin in taal zorgen voor een flink aantal woorden als basis, zeker als u het woordenschatmodel volgt. In lessen van andere vakken kan het aantal woorden aangevuld worden.

Overigens kan het aantal van 1000 woorden per jaar eenvoudig bereikt worden, als u het computerprogramma Woordenschat taal/lezen bij Zin in taal gebruikt. In het programma worden de 800 woorden van een jaargroep aangeleerd. Bij het instellen van het programma kun u ervoor kiezen om dat aantal aan te vullen met 200 woorden uit een van de leesmethodes Ondersteboven van lezen of Tussen de regels.

Stimuleert Zin in spelling het spellingbewustzijn en het spellinggeweten?

2009-05-19T09:10:00.007+02:00

Zin in spelling zorgt ervoor dat je goed leert spellen, dus dat je zonder fouten spellen kúnt. En dat gaat verder dan een goed cijfer voor het dictee, of een mooie Cito-score. Met Zin in spelling wordt gewerkt aan een attitude voor correct schrijven, dus aan het spellingbewustzijn van leerlingen. Het liefst ontwikkelen we bij de leerlingen een spellinggeweten: "het diepgewortelde verlangen alles wat men schrijft zuiver te houden van spellingfouten". Het gaat hier om een metacognitieve vaardigheid: de leerling reflecteert op zijn eigen (spelling)vaardigheid.

Het doel van spellingonderwijs is uiteraard dat leerlingen leren spellen. Dat is een open deur, maar spellen kan op verschillende niveaus. Je vindt misschien dat je al kunt spellen als je net leesbare tekst schrijft, en dat is waar voor beginnende spellers. Als na verloop van tijd de lat wat hoger gelegd kan worden, dan willen we liefst foutloze teksten van de leerlingen. Het strategisch spellingonderwijs van Zin in spelling staat garant voor het bewustzijn bij leerlingen dat ze op verschillende manieren tot de schrijfwijze van woorden kunnen komen. Een heel zekere aanpak is de opzoekstrategie: Moeilijk woord? Pak de Lijsterbij! Er is een Lijsterbij voor groep 4 en één voor groep 5/6; voor groep 7/8 is er de Basisspellinggids. Met uitgebreide zoekondersteuning, waaronder zoeken-op-klank, komt een leerling vlot bij de spelling van het woord waaraan hij of zij twijfelt. We adviseren om van de Lijsterbij of de Basisspellinggids voldoende exemplaren beschikbaar te hebben, ook tijdens andere lessen dan spelling (ten minste 1 boek per tafel).

Om foutloos te spellen moet je het kunnen, én moet je het willen. Correct spellen is niet in alle omstandigheden een vereiste, en er zijn zelfs situaties waar het zoeken naar de juiste spelling van woorden remmend werkt op het schrijven van de tekst. Tijdens het schrijven van een opstel kan het handig zijn om vlot door te schrijven, en pas achteraf aandacht te besteden aan de spelling van moeilijke woorden. Het best is dat leerlingen spellingbewust zijn, en weten wanneer het erop aankomt om foutloos te spellen.

Handleiding Zin in spelling A, p.52
Handleiding Zin in spelling E2, p.36

Een zuiver spellinggeweten lijkt vooral weggelegd voor gevorderde spellers. De leerkracht heeft hier natuurlijk een voorbeeldfunctie. Tijdens de interactie met de leerlingen laat u zien hoe u het schrijven van moeilijke woorden oplost, bijvoorbeeld door ze op te zoeken. In de Handleiding wordt hieraan onder het kopje Reflectie vaak aandacht besteed. Als leerlingen hun eigen Werkboek nakijken met het Antwoordenboek helpt dat ze ook om gevoelig te worden voor het opmerken van spellingfouten.

Literatuur: Hans Oepkes (2006) Het diepgewortelde verlangen alles zuiver te houden van spellingfouten. In: JSW 91.

Hoe werkt het zoeken-op-klank in Lijsterbij 1, Lijsterbij 2 en de Basisspellinggids?

2009-05-12T08:48:00.010+02:00

Bij Zin in spelling horen de Lijsterbij 1 & 2 en de Basisspellinggids. Dat zijn boeken op het niveau van de leerlingen, bedoeld om woorden met spellingproblemen op te zoeken. Je hoeft de spelling van een woord niet te weten, als je maar weet hoe het wordt uitgesproken. Je vindt het dan met zoeken-op-klank.

Zonder de Lijsterbij is het niet eerlijk om tegen leerlingen te zeggen: 'Weet je niet hoe je /sirkus/ (of /zjieraf/ of /kapoetsjieno/) schrijft? Zoek het op in het woordenboek.' Een leerling die dat probeert loopt immers een flink risico om zulke woorden niet te vinden, terwijl ze wél in het woordenboek staan. We vonden het bij Zin in spelling belangrijk om zoeken-op-klank te ontwikkelen voor de leerlingen. De Lijsterbij is het allereerste boek waar je woorden kunt zoeken op uitspraak, zonder dat je een speciale notatie hoeft te leren (zoals fonetisch schrift, dat door taalkundigen wordt gebruikt).

Hoe werkt zoeken-op-klank? Je probeert een woord zo gewoon mogelijk op z'n Nederlands te schrijven, zelfs als je beseft dat het een leenwoord is met een afwijkende spelling. Dat (mogelijk fout geschreven) woord zoek je dan op in de alfabetische woordenlijst, en je vindt het:
sirkus >> circus (uit Lijsterbij 1)

zji… >> giraf of giraffe (uit Lijsterbij 2)
Soms kan de uitspraak op meer dan één manier, is het ka-poetsjieno of kappoe…? Geen nood, dan staan bij beide varianten verwijzingen naar de juiste spelling.

In Lijsterbij 1 staat alleen in zeldzame gevallen een klankverwijzing, omdat in groep 4 leenwoorden geen onderdeel zijn van de leerstof. Toch is het soms handig, als leerlingen in eigen werk gebruik willen maken van woorden als /kado/, /piejama/ of /doesj/. De leerlingen zien hier terloops al de werking van klankverwijzingen.

In Lijsterbij 2 is het zoeken-op-klank echt functioneel. Er zijn veel verwijzingen, die waar mogelijk worden samengenomen: gim… >> gym, gymmen, gymnasium, gymnastiek, gympen, gympies, gympjes
In de Basisspellinggids staan nog meer leenwoorden, en daardoor ook nog meer klankverwijzingen.

Heeft zoeken-op-klank ook nadelen? Misschien, maar geen ernstige. Het is een algemene aanname in de didactiek dat we leerlingen niet willen confronteren met foute woordbeelden, want als ze die zouden onthouden in plaats van het goede woordbeeld, dan gaat het natuurlijk mis. Om die reden moeten foute antwoorden op een schoolbord liefst niet blijven staan, maar onmiddellijk worden gewist. In de Lijsterbij/de Basisspellinggids staan de klankverwijzingen in een afwijkende kleur. De klankweergave geeft vaak alleen maar het eerste stukje van het woord weer, net genoeg om het op zijn alfabetische plaats te kunnen vinden. Door het zo te doen hebben leerlingen veel steun aan het zoeken-op-klank, terwijl ze niet overal afwijkende spellingen tegenkomen.

(Van Dale heeft op basis van de Lijsterbij het zoeken-op-klank toegepast in verschillende woordenboeken, waaronder de elektronische versie van de Grote Van Dale (14e druk). En daar zijn we wel trots op.)

Hoe kan ik de spellingprestaties van mijn leerlingen verbeteren?

2009-04-27T10:20:00.003+02:00

Bij het verbeteren van de spellingprestaties staan de volgende vragen centraal:
- Wordt de methode gegeven zoals het bedoeld is?
- Is er sprake van voldoende onderwijstijd?
- Krijgen de kinderen voldoende interactieve instructie?
- Zijn er nog aanvullende zaken nodig die de methode niet te bieden heeft?

Wordt de methode gegeven zoals het bedoeld is?
Bij de vraag of de methode wordt gegeven zoals deze bedoeld is, is het belangrijk om het feitelijk gebruik van de methode te vergelijken met de opzet zoals geschetst in de handleiding. Zin in spelling heeft de leerstof ingedeeld in een aantal spellingproblemen (zie de lijst achterin ieder algemeen deel van de handleiding). Iedere categorie komt een aantal malen terug in de lesstof. Binnen een eenheid worden met iedere categorie de volgende activiteiten gedaan:
- de leerstof wordt uitgelegd en geoefend in de basislessen;
- de leerstof kan tussentijds worden herhaald met de suggesties onder 'differentiatie-extra hulp' en de 'tips';
- de beheersing van de leerstof wordt geëvalueerd met het controledictee;
- de leerstof wordt herhaald in de herhalingslessen met behulp van de spellingkaarten (ook hier kunnen de cd-roms en werkboekjes bij de Lijsterbij en Basisspellinggids worden ingezet);
- de beheersing van de leerstof wordt geëvalueerd met de tweede versie van het controledictee;
- de leerstof kan hierna worden herhaald met de spellingsoftware;
- de leerstof kan hierna worden herhaald met de werkboekjes bij de Lijsterbij en de Basisspellinggids;
- de leerstof kan hierna worden herhaald met de spellingkaarten, kinderen kunnen per categorie oefenen met de woorden, geef de boekjes eventueel ook eens mee naar huis, bedenk zelf aanvullende opdrachten bij de kaarten;
- maak ook gebruik van de tips die staan vermeld op de dicteepagina in de handleiding. Bij iedere categorie vindt u nuttige activiteiten om samen met de leerlingen uit te voeren.Om uit de methode te halen wat erin zit, is het belangrijk dat alle bovenstaande activiteiten plaatsvinden. Pas als de controledictees en de lvs-toetsen aangeven dat het goed gaat, kan het weglaten van onderdelen aan de orde zijn.

Is er sprake van voldoende onderwijstijd?
Er is een tijd geweest dat spellingonderwijs werd afgedaan als een bijzaak. Dit heeft zijn weerslag gehad op het lesrooster en dat is te merken aan het feit dat sommige scholen weinig tijd reserveren voor deze lessen. Als de prestaties van de leerlingen goed zijn, is dit pure winst: waarom zou je meer tijd investeren? Als dit echter niet het geval is, dan is het vergroten van de beschikbare tijd voor spellingonderwijs één van de meest effectieve interventies. Simpelweg meer tijd reserveren op het lesrooster dus en deze vullen met extra instructie en extra oefening. Zin in spelling biedt hiervoor de software, de werkboekjes bij de Lijsterbij en de Basisspellinggids, de spellingkaarten, de tips op de dicteepagina's in de handleiding.

Krijgen de kinderen voldoende interactieve instructie?
Spellen leer je niet vanzelf, want de spelling van veel woorden is gebaseerd op gemaakte afspraken tussen mensen. Sommige kinderen pikken het snel op en andere hebben daar wat meer moeite mee. Maar alle kinderen hebben hierbij, als steuntje in de rug, instructie nodig. Niet één keer, maar meerdere keren. Niet heel lang achter elkaar, maar vooral kort met een regelmatige herhaling. Iets dat met behulp van de spellingkaarten bijvoorbeeld prima mogelijk is.

Zijn er nog aanvullende zaken nodig die de methode niet te bieden heeft?
Als blijkt dat na het uitvoeren van de bovenstaande acties de leerresultaten nog niet bevredigend zijn, dan kan overwogen worden om extra materialen te gaan gebruiken en activiteiten te plannen die de methode niet biedt. Niet eerder, want dan is het risico groot dat er tijd geïnvesteerd wordt in zaken waarin de methode al kon voorzien. Deze opmerking geldt ook voor de remedial teaching. Hierbij speelt echter nog een extra argument, want het te snel starten met een andere aanpak kan kinderen ook in problemen brengen. Het moet dus pas aan de orde zijn als extra instructie en extra oefening geen effect sorteren. En dat blijkt maar bij heel weinig kinderen het geval te zijn.

Hoe herhaal ik woorden bij Zin in taal?

2009-04-27T09:36:00.007+02:00

In de woordenschatlessen van Zin in taal worden nieuwe woorden aangeboden, gesemantiseerd en alvast een paar keer herhaald. Het herhalen kan verder gebeuren in de herhalingsles, in korte herhalingsactiviteiten en met het computerprogramma.

Herhaling binnen de les
Nieuwe woorden komen binnen een les een paar keer aan de orde. In de introductie en instructiefase worden 7 of 8 woorden gesemantiseerd. Daarna gaan de leerlingen in de verwerkingsfase een opdracht doen met deze 7 of 8 woorden, een vorm van herhaling dus. Vervolgens doen ze een opdracht met nog eens 7 of 8 nieuwe woorden. In de reflectiefase worden de woorden nogmaals behandeld. Soms komen in een les ook 'oude' woorden weer aan de orde in combinatie met de nieuwe woorden, met name bij het maken van schema's of soms in een verhaal.

Herhaling na de les
Het herhalen van 'oude' woorden uit een voorgaande les in een les waarin nieuwe woorden worden aangeleerd is niet ideaal. Vaak wordt begonnen met het herhalen van de 'oude' woorden en is de aandacht van leerlingen weg als wordt begonnen aan de nieuwe woorden. Beter is het om in een les meteen met de nieuwe woorden te beginnen, als de aandacht van de kinderen nog fris is.
Herhaal 'oude' woorden liever op een ander tijdstip, in een herhalingsles of een korte herhalingsactiviteit, omdat:
- dat veel effectiever is;
- het duidelijker is voor leerkracht en kinderen: in de lessen doen we nieuwe woorden, in de herhalingsactiviteiten doen we woorden die al eens geweest zijn;
- het zorgt voor meer afwisseling: herhalen kun je doen in allerlei spelletjes met de woordkaartjes, in een tentoonstellinkje in de woordenhoek, enzovoort. De woorden hoeven dan niet meer allemaal uitgelegd te worden, zoals bij het eerste aanbieden.

Herhaling met het computerprogramma woordenschat
Ook in het computerprogramma zit veel herhaling. Als de leerlingen ook werken met het computerprogramma woordenschat, en ze daar genoeg tijd voor krijgen, is het minder noodzakelijk om veel extra herhalingsactiviteiten te plannen.

Tot slot nog een paar tips
Plan herhalingsactiviteiten bewust in: bijvoorbeeld steeds op een volgende dag na een woordenschatles. Dus als er een woordenschatles gegeven is op dag 2, doet u een korte herhalingsactiviteit met de woorden van die les op dag 3 of 4. U kunt de herhalingstip uitvoeren die bij de desbetreffende les genoemd staat (zie hiernaast) of een activiteit kiezen uit de opsomming uit hoofdstuk 6.2 van de algemene informatie in de handleiding.

Probeer de woorden steeds op verschillende manieren te herhalen. De woorden gaan daardoor meer `leven' in de klas. Sommige kinderen vinden spelletjes met de woordkaartjes leuk, andere leerlingen het werken met de computer. Hoe meer afwisseling hoe beter!

Waarom komen de woorden van een eenheid taal niet eerst aan bod in een woordenschatles (instructie) en daarna pas in een les spreken/luisteren?

2009-04-06T11:34:00.002+02:00

In de eerste les (spreken en luisteren) wordt het thema bij de leerlingen geïntroduceerd. Die les bestaat voor een heel groot gedeelte uit interactie van de leerkracht met de leerlingen. Hierdoor is het mogelijk om de leerlingen in verband met woordenschat meteen die hulp en uitleg te geven die ze nodig hebben. In de didactiek van de woordenschatlessen wordt de lijn van Verhallen gevolgd. Wat Verhallen aangeeft is het volgende: “Geef eerst zelf informatie over onbekende woorden (dit is semantiseren via instructie) en laat leerlingen niet eerst zelf vertellen wat een woord zou kunnen betekenen.” In de handleiding wordt hierover regelmatig informatie gegeven.

Is het mogelijk bij Zin in taal Nieuw om niet voor een bepaald lesmodel te kiezen, maar álle lessen te geven?

2009-04-06T11:31:00.002+02:00

Dat kan zeker, maar dan moet er wel meer tijd ingeroosterd worden voor taal omdat dan in plaats van de 11 lessen van bijvoorbeeld het woordenschatmodel of het taalbeschouwingsmodel 14 lessen moeten worden gegeven. Enkele van de volgscholen van Zin in taal Nieuw hebben ook aangegeven alle lessen van een eenheid te geven, dit vooral omdat de leerkrachten en leerlingen er zo enthousiast over zijn. Hier is natuurlijk niets op tegen!

Zijn de woorden van Zin in taal ook te gebruiken als vulling voor (woordenschat)software van andere uitgeverijen?

2009-02-25T12:20:00.004+01:00

Het antwoord hierop is: nee. Voor het oefenen van woordenschat bij Zin in taal geeft Zwijsen woordenschatsoftware uit voor jaargroep 4 tot en met 8. Informatie daarover is te vinden op de website van Zin in taal (www.zinintaal.nl). U kunt er ook de online rondleiding bekijken: een filmpje waarin de software wordt geïntroduceerd.

Deze woordenschatsoftware bij de methode is met zorg ontwikkeld en helemaal op maat gemaakt. Het leerrendement dat met deze software wordt behaald, is hoog. Leerlingen breiden hun woordenschat met deze software sneller en effectiever uit dan met welke andere woordenschatsoftware dan ook. De software geeft de mogelijkheid de leerlingen met de leerstof te laten oefenen, maar ook om de woordenschat te toetsen.

Andere uitgeverijen hebben formeel geen toestemming om
methodengebondenvullingen van onze methodes te verspreiden.

Waarom komen bij woord- en zinsbouw in groep 4 en 5 dezelfde oefeningen terug?

2009-01-21T16:37:00.008+01:00

De leerlingen herhalen de stof steeds in hogere jaargroepen. Deze herhalingsactiviteiten zijn zeer nuttig en noodzakelijk. Bij sommige onderwerpen, zoals bij de lidwoorden, is het aantal verschillende oefeningen dat je kunt maken kleiner dan bij andere onderwerpen. Daardoor lijken bepaalde oefeningen in jaargroepen soms op elkaar.

Hoe wordt bij Zin in taal taalkundig en redekundig ontleed?

2008-12-01T12:44:00.003+01:00

In Zin in taal wordt aandacht besteed aan het taalkundig ontleden (ontleden naar woordsoort) en aan het redekundig ontleden (ontleden naar zinsdelen).

Bij het taalkundig ontleden onderscheiden we de volgende woordsoorten:
* werkwoorden
* zelfstandig naamwoorden
* bijvoeglijk naamwoorden
* voornaamwoorden
* bijwoorden
* lidwoorden
* telwoorden
* voegwoorden
* voorzetsels
* tussenwerpsels

Bij het redekundig ontleden in Zin in taal onderscheiden de leerlingen de volgende zinsdelen:
* onderwerp
* persoonsvorm
* (naamwoordelijk/werkwoordelijk) gezegde
* onderwerp
* persoonsvorm
* meewerkend voorwerp
* lijdend voorwerp
* bepaling

Hierna ziet u wanneer elk onderwerp aan bod komt. De stof wordt door de jaargroepen heen steeds herhaald.

Zinsbouw doorgaande lijn: veel soorten zinnen
Jaargroep A: De leerlingen leren dat er veel soorten zinnen zijn.
Jaargroep B: De leerlingen leren wat een voorzetsel is.
Jaargroep C: De leerlingen leren wat aanhalingstekens zijn en wat een voegwoord is.
Jaargroep D: De leerlingen leren dat je zinnen kunt ontleden in zinsdelen, te weten: werkwoordelijk gezegde, onderwerp en bepaling.
Jaargroep E: De leerlingen leren dat er ook zinnen zijn met een naamwoordelijk gezegde, en dat er zinnen zijn in de lijdende vorm en in de bedrijvende vorm.

Zinsbouw doorgaande lijn: woorden voor wat mensen, dieren en dingen doen (soorten werkwoorden)
Jaargroep A: De leerlingen leren dat er woorden zijn voor wat mensen, dieren en dingen doen.
Jaargroep B: De leerlingen leren dat er woorden zijn voor wat mensen, dieren en dingen doen.
Jaargroep C: De leerlingen leren wat een werkwoord is, hoe je de persoonsvorm van het werkwoord kunt vinden en dat er twee soorten vragen zijn.
Jaargroep D: De leerlingen leren dat er drie soorten werkwoorden zijn: gewone werkwoorden, hulpwerkwoorden en koppelwerkwoorden. Jaargroep E: De leerlingen leren dat werkwoorden een lijdend voorwerp en een meewerkend voorwerp bij zich kunnen hebben.

Zinsbouw doorgaande lijn: woorden voor mensen, dieren en dingen (lidwoorden, soorten naamwoorden)
Jaargroep A: De leerlingen leren dat er lidwoorden zijn en dat die bij woorden voor mensen, dieren en dingen horen.
Jaargroep B: De leerlingen leren dat ook telwoorden bij woorden voor mensen, dieren en dingen horen.
Jaargroep C: De leerlingen leren wat zelfstandig naamwoorden voor soort woorden zijn.
Jaargroep D: De leerlingen leren wat voornaamwoorden voor soort woorden zijn.
Jaargroep E: De leerlingen leren wat voornaamwoorden voor soort woorden

Zinsbouw doorgaande lijn: woorden voor hoe mensen, dieren en dingen zijn (bijvoeglijk naamwoorden)
Jaargroep A: De leerlingen leren dat er woorden zijn voor hoe mensen, dieren en dingen zijn.
Jaargroep B: De leerlingen leren dat er woorden zijn voor hoe mensen, dieren en dingen kunnen doen.
Jaargroep C: De leerlingen leren wat bijvoeglijk naamwoorden voor soort woorden zijn.
Jaargroep D: De leerlingen leren wanneer er wel of juist geen e-klank achter een bijvoeglijk naamwoord komt (de verbuigingsregel).
Jaargroep E: De leerlingen leren wanneer er wel of juist geen e-klank achter een bijvoeglijk naamwoord komt (de verbuigingsregel). Ook bijwoorden en tussenwerpsels komen aan bod.

Kunnen leerlingen met de cd-roms van Zin in spelling ook de werkwoordspelling oefenen?

2008-12-01T12:36:00.005+01:00

Bij het computerprogramma bij Zin in spelling wordt vanaf jaargroep 6 aandacht besteed aan de werkwoordspelling met behulp van het werkwoordenschema. In de verpakking van de cd-roms is een korte handleiding opgenomen met een overzicht van de leerstof over de verschillende jaargroepen. U kunt daarin precies zien welke stof op welk moment aan bod komt.

Is er verrijkingsstof beschikbaar bij Zin in taal?

2008-12-01T12:33:00.001+01:00

De extra lessen van het taalbeschouwingsmodel (de extra les zinsbouw, de extra les spreken en luisteren en de extra les schrijven) bieden verrijking van taalbeschouwende aard. Die lessen zijn dus juist geschikt voor leerlingen met een hoog taalniveau die niet zoveel woordenschatlessen nodig hebben. Een school met veel kinderen met een hoog taalniveau, die meer wil met taal, kan kiezen voor het taalbeschouwingsmodel. Dan doet zo'n school dus iets extra's aan taal bovenop het minimum van het kernmodel.

Wij voeren jaargroep 4-5-6 ineens in. Hoe kan ik leerlingen uit groep 6 voorbereiden op 'het klaverblad'?

2008-12-01T12:10:00.002+01:00

Het is natuurlijk altijd lastig om halverwege het leren van iets over te schakelen op een andere aanpak, maar dat is met het klaverblad zeer goed mogelijk. Als de leerlingen echt doorzien hoe het zit met de open en de gesloten lettergrepen, dan is het klaverblad een kwestie van invullen, en dat zou niet tot fouten moeten leiden, ook niet bij leerlingen die pas later met het klaverblad beginnen.

Voorbereiding voor leerkracht
Het is van het grootste belang dat de leerkracht zelf weet hoe het klaverblad werkt, wat ermee kan en wat niet. Op pagina 22-23 van handleiding C van Zin in spelling staat uitleg over het klaverblad en hoe dit werkt. In de Lijsterbij 2 staat op pagina 318-321 de stof nog eens uitlegd op leerlingniveau. Een leerkracht kan controleren of hij de stof begrepen heeft door in de alfabetische woordenlijst van Lijsterbij 2 bij de klavertjes na te gaan of hij deze hetzelfde gekleurd zou hebben.

Welk spellingprobleem wordt met het klaverblad opgelost?
Wat in de samenvatting in handleiding C wellicht minder duidelijk naar voren komt, is hoe het klaverblad ontstaat. De essentie van de spellingregels voor open en gesloten lettergrepen is, dat twee onafhankelijke (klank)eigenschappen van woorden moeten worden gecombineerd om tot een juiste spelling te komen. In het kort: gaat het om één of twee lettergrepen én is het een korte (a, e, i, o, u) of lange klinker (aa, ee, oo, uu). Preciezer geformuleerd: je moet weten of het een korte (bom, bommen) klinker is of een lange (boom, bomen) en ten tweede moet je weten of er op de lettergreep met die klinker één uitgesproken medeklinker volgt en dan een lettergreep met een stomme e (bomen, bommen, roffel, rottig, boter, vrolijk (let op: je schrijft bommen met twee letters m, maar je hóórt er maar één)) of dat er geen lettergreep meer volgt (boom, bom). Voor de ie geldt een afwijkende regel, deze wordt niet 'verenkeld'.

Inhaallessen
Overdrijf niet met heel veel inhaallessen, want de problemen lossen zich waarschijnlijk gaande het jaar op. Er zijn op niveau C nog voldoende herhalingen van open en gesloten lettergrepen (terwijl er dan een bijzonderheid op een ander niveau wordt toegevoegd), en de rest van de C-leerstof moet natuurlijk ook op tijd behandeld worden. Maar het zou goed zijn om de leerlingen wel de basis van het klaverblad uit te leggen. Bouw het als volgt op. Begin met twee vakken boven elkaar. Vul het bovenste vak met woorden met korte klanken (één lettergreep, twee lettergrepen, door elkaar) en het onderste met lange klanken (ook één en twee lettergrepen door elkaar). Spreek zelf telkens klaverbladwoorden uit, laat de leerlingen zeggen waar het woord hoort, onder of boven. Laat de leerlingen met de hand aangeven (naar boven wijzen, naar beneden wijzen) waar het woord hoort. Geschikte woorden kunt u vinden in de spellingkaarten van jaargroep A en B (zie hieronder).

Doe in een volgende les hetzelfde voor de andere eigenschap: woorden van één lettergreep en twee lettergrepen. Maak weer twee vakken, maar nu links en rechts. De woorden komen weer uit de spellingkaarten van jaargroep A en B, de leerlingen wijzen links-rechts waar het woord thuishoort.

Na een poosje oefenen komt het lege klaverblad op het bord (poster!), met vier vakken dus. Noem opnieuw woorden en laat de leerlingen zeggen of ze boven of onder moeten, en daarna links of rechts. Schrijf dan het woord in het juiste vak. Zo is het indelen van woorden in één van de vier klaverblaadjes opgebouwd. Vul nu meer woorden in, totdat er in alle vier de vakken enkele staan. Laat de leerlingen telkens met hun hand aangeven waar het woord moet komen, linksboven, rechtsboven, linksonder, rechtsonder. Als het lekker loopt mogen af en toe ook woorden genoemd worden die 'niet passen', zoals huilen (ui kan niet kort of lang), zeuren (idem voor eu), pesten (twee medeklinkers), deze woorden komen (ver) buiten het klaverblad te staan, ze doen niet mee. Laat de poster hangen, doe deze oefening af en toe, in een paar 'verloren' minuten. Liever een paar keer kort dan een lange tijd achter elkaar.

U kunt ook oefeningen uit de software klassikaal projecteren via het digitaal schoolbord. Een oefening uit jaargroep B, eenheid 3, Vleermuizen is hiervoor zeer geschikt. Hier wordt meteen duidelijk wat de bedoeling is met twee vakken onder-boven (kort-lang) en links-rechts (één-twee lettergrepen).

Wat kan er misgaan, en wat moet je nu doen?
Als leerlingen fouten maken in de woorden met één lettergreep is dit hoogstwaarschijnlijk niet een probleem van het klaverblad, maar dan horen de leerlingen het verschil tussen korte en lange klinkers niet. In dit geval moet bij remediëring het accent niet op spelling liggen, maar op het uitspreken van de woorden. Wees erop bedacht dat leerlingen die in hun moedertaal het verschil tussen korte en lange klinkers niet maken, hier moeilijkheden mee zullen ondervinden. Dit is eigenlijk geen spellingprobleem, maar een uitspraakprobleem. Als de uitspraak in orde is, zal spelling gemakkelijker volgen. Stel het klaverblad voor zulke leerlingen uit, totdat het uitspraakprobleem in grote lijn is opgelost.

Het is normaal dat leerlingen tijdelijk in de war raken met de tweelettergrepige klaverbladwoorden ('slaapen', 'slaappen', 'slape' (waar slappe bedoeld is)). Het is voor zulke jonge leerlingen aanvankelijk moeilijk twee voorwaarden te combineren tot één spellingvoorschrift, ze zijn geneigd nu weer eens op de ene voorwaarde te letten, dan weer eens op de andere. Na verloop van tijd zal het besef bij de meesten wel komen. Lukt het niet, besteed er dan na een paar weken opnieuw aandacht aan, alleen voor de groep leerlingen die er dan nog echt moeite mee heeft. Laat telkens opnieuw zien dat je op twee dingen moet letten: korte of lange klinker + één of twee lettergrepen. Oefen dan kort met het lege klaverblad. Oefen ook met de specifieke posters/kopieerbladen van B, en oefen klinker voor klinker (volgorde zoals de B-kopieerbladen, dus o, a, e, u, i, oaeu samen, oaeui samen). Doe dit uitsluitend met de groep (het groepje) leerlingen die hiermee nog opvallend veel problemen hebben.

Overgeneralisatie van de regel (poezzen) komt ook voor, dit verdwijnt normaal gesproken vanzelf. Niet te hard afstraffen, de leerling is bezig te experimenteren met de 'nieuwe' regel, en is dus aan het bijleren.

Wijs de leerlingen (vooral degenen die nog regelmatig fouten maken) op de mogelijkheid om woorden bij twijfel op te zoeken in de Lijsterbij 2. Daar staan de klavertjes bij de woorden, zodat ze ook kunnen controleren wat de eigenschappen van die woorden zijn (linkervakjes: één lettergreep, bovenste vakjes: korte klinker, etc.).

Bruikbaar voorbereidend oefenmateriaal voor zij-instromende C-leerlingen
- Poster van het lege klaverblad
- Kopieerblad B - p. 61 (leeg klaverblad), 62 (o-klaverblad), 63 (a-klaverblad), 64 (e-klaverblad), 65 (u-klaverblad), 66 (i-klaverblad), 67 (oaeu-klaverblad), 68 (oaeui-klaverblad)
- Kopieerblad C - p. 70 (leeg klaverblad), 71 (oaeui-klaverblad)
- Spellingkaarten A - p. 28, 29
- Spellingkaarten B - p. 14, 15, 16, 17, 19, 22, 26 (midden + onder), 28; contrastwoorden p. 1, 5, 26 (boven)
- Software A - eenheid 10 (nog erg basaal)
- Software B - eeneid 3 (!), 4, 6, 8, 9, 10
- Het werkboek bij de Lijsterbij 2. Op p. 20, 21, 22, 23, 24, 25 en 28, 29 en 32, 33, 34 staan specifieke klaverbladoefeningen, dat is dus wel erg nuttig! (Contrastwoorden staan onder meer op p. 30, 31.) Het werkboek bij Lijsterbij 2 is bedoeld voor niveau B en C, en is voor 'zij-instromers' dus juist geschikt om weer helemaal bij te raken.

Is er ook een online toetsregistratiesysteem bij Zin in taal en Zin in spelling?

2008-12-01T12:08:00.003+01:00

Op dit moment is er nog geen online toetsregistratiesysteem bij Zin in taal en Zin in spelling. Zwijsen is de mogelijkheden echter wel aan het onderzoeken. Wellicht wordt er in de toekomst nog een dergelijk systeem ontwikkeld.

Op de website kunt u wel digitale toetsregistratieformulieren bij Zin in taal en Zin in spelling downloaden (Excel-bestanden). U voert de namen van uw leerlingen in en de toetsresultaten. Het programma berekent de totaalscores en waarschuwt wanneer een leerling te veel fouten heeft gemaakt.

Hoe wordt bij Zin in taal binnen de verschillende werkmodellen gedifferentieerd?

2008-12-01T11:58:00.003+01:00

Verschillen tussen leerlingen zijn vaak behoorlijk groot. Zeker bij taal is dat het geval. De ene leerling is een kanjer in duidelijk en enthousiast vertellen, terwijl andere leerlingen daar de grootste moeite mee hebben. Weer een andere leerling is een kei in spelling, terwijl andere leerlingen bij elk woord moeten nadenken hoe het ook alweer moet worden geschreven. In elke klas zitten leerlingen die op het punt van hun woordenschat met kop en schouders boven de rest uitsteken. En er zijn kinderen die prachtige teksten schrijven, terwijl andere kinderen in diezelfde klas daar de grootste moeite mee hebben en zitten te zwoegen. Kortom: de verschillen in taalvaardigheid kunnen in uw groep aanzienlijk zijn. Welke mogelijkheden biedt Zin in taal om hiermee om te gaan?

Rekening houden met verschillen
Om in te kunnen spelen op verschillen tussen leerlingen hebben de auteurs van Zin in taal Nieuw ervoor gezorgd dat u de methode op verschillende manieren kunt gebruiken. Daarvoor hebben zij een drietal werkmodellen ontwikkeld, waarmee u uw taalonderwijs kunt afstemmen op de behoeften van de leerlingen in uw groep. De mogelijke werkmodellen zijn: het kernmodel, het woordenschatmodel, en het taalbeschouwingsmodel.

Kernmodel
Het kernmodel bestaat per eenheid uit zeven lessen. Kenmerkend voor deze zeven lessen is dat ze samen dekkend zijn voor de kerndoelen die gelden voor het taalonderwijs op de basisschool. Het kernmodel bestaat uit: 2 lessen spreken en luisteren, 2 lessen woordenschat, 1 les woordbouw met bijbehorende taken voor zelfstandig werken, 1 les zinsbouw met bijbehorende taken voor zelfstandig werken, en 1 les schrijven.

Woordenschatmodel
In het woordenschatmodel worden de lessen van het kernmodel per eenheid aangevuld met (maximaal) vier extra woordenschatlessen. Op deze wijze kunt u het taalaspect ‘woordenschat’ in het taalonderwijs aan uw groep een krachtige impuls geven. Binnen het woordenschatmodel geeft u minimaal acht en maximaal elf taallessen in een periode van drie of vier weken.

Taalbeschouwingsmodel
In het taalbeschouwingsmodel kunt u de lessen van het kernmodel uitbreiden met vier extra taallessen waarin vooral aandacht wordt besteed aan taalbeschouwing. Via het taalbeschouwingsmodel geeft u ook minimaal acht en maximaal elf taallessen per eenheid. In het taalbeschouwingsmodel kunt u de volgende lessen aanbieden: 3 lessen spreken en luisteren, 3 lessen woordenschat, 1 les woordbouw met bijbehorende taken voor zelfstandig werken, 2 lessen zinsbouw met bijbehorende taken voor zelfstandig werken, en 2 lessen schrijven. Door toepassing van het taalbeschouwingsmodel kunt u dus meer aandacht geven aan de leerlijnen spreken en luisteren, zinsbouw en schrijven.

Werkmodel kiezen
Door het kiezen van een werkmodel kunt u uw taalonderwijs afstemmen op de behoeften van uw leerlingen. Het is aan te raden om de keuze van een werkmodel op schoolniveau te maken of in ieder geval in een teamvergadering te bespreken. Als de schoolpopulatie bijvoorbeeld zodanig is dat op school behoefte bestaat aan extra aandacht voor woordenschatontwikkeling, dan is het verstandig om deze keuze in alle groepen door te voeren. Maar wanneer kiest u voor welk model? Voor wat betreft het woordenschatmodel is dat heel duidelijk. Als de leerlingen op uw school over het algemeen over een beperkte woordenschat beschikken, is het verstandig om het woordenschatmodel schoolbreed toe te passen. Veel leerkrachten weten door ervaring en observatie hoe het op school gesteld is met de woordenschat van de leerlingen.
Hebben de leerlingen op uw school geen behoefte aan extra lessen voor woordenschat, dan kunt u in principe uitgaan van het kernmodel. Met het kernmodel besteedt u aandacht aan alle taalaspecten en aan de kerndoelen voor taal. Maar u kunt uw taalonderwijs ook verdiepen door toepassing van het taalbeschouwingsmodel. Via dit model voegt u aan de kernlessen extra lessen met een taalbeschouwingskarakter toe. Deze extra taalbeschouwingslessen maken het taalonderwijs rijker. Door deze lessen leren de leerlingen na te denken over taal, over taalgebruik en over het leren van taal.

Volgen alle leerlingen alle lessen?
Een vraag die door gebruikers van Zin in taal regelmatig wordt gesteld, is: moeten alle leerlingen van mijn groep alle taallessen volgen? Die vraag wordt voornamelijk gesteld door leerkrachten die het voor bepaalde leerlingen onnodig vinden om bijvoorbeeld extra woordenschatlessen te volgen. En als bepaalde kinderen die lessen niet hoeven te volgen, wat kunnen die leerlingen dan tijdens deze lessen doen?
Om met de eerste vraag te beginnnen: Het is inderdaad zinloos om leerlingen met een voortreffelijke woordenschat ook de extra woordenschatlessen te laten volgen. Dat is zonde van hun tijd; zij kunnen in die tijd beter met andere taken bezig zijn. Maar wat dan?
De methode Zin in taal biedt de mogelijkheid om leerlingen die de extra taallessen niet volgen binnen het kader van het thema van de eenheid te laten werken aan het voorbereiden van een spreekbeurt of het maken van een werkstuk. In elke eenheid zijn hiervoor concrete mogelijkheden opgenomen. In het taalboek worden deze mogelijkheden concreet aangeboden onder het kopje ‘Presentatie: spreekbeurten en werkstukken’. En in de handleiding wordt hierover informatie gegeven. Deze informatie treft u steeds aan in de lessen 1, 6 en 14 in het kader ‘spreekbeurten/werkstukken’.

Hoe werken dyslectische kinderen met Zin in spelling?

2008-12-01T11:45:00.003+01:00

Eén op de acht kinderen in Nederland is dyslectisch en heeft daardoor hardnekkige problemen bij de automatisering van het lezen en/of het spellen. In dit artikel wordt beschreven hoe Zin in spelling gebruikt kan worden bij dyslectische kinderen.

Uitgebalanceerde didactiek op basis van spellingcategorieën en –strategieën
Dyslectische kinderen hebben onder andere moeite met het automatiseren van de spellingshandelingen. Een traditionele didactiek die gebaseerd is op het werken met woordpakketten, is daarbij geen goede keuze. Hierbij ligt het accent op het woordbeeld en het inprenten, maar daar zit nu juist vaak het probleem. Deze leerlingen zijn minder goed in staat om woorden in te prenten en blijken baat te hebben bij een gestructureerde didactiek waarbij de spellingproblemen ingedeeld zijn in afzonderlijke spellingcategorieën. Hierbij is niet zozeer het aantal categorieën, maar met name de herkenbaarheid ervan, belangrijk. Herkennen kinderen het spellingprobleem in afzonderlijke woorden? Weten ze bijvoorbeeld dat de woorden logisch en vegetarische beide het probleem met het klankstuk /ies/ bevatten? De verbindende schakel tussen weten wat het spellingprobleem is, in dit geval de categorie met ~isch(e), en het juist schrijven van de woorden is de spellingstrategie. Dit is de denkwijze, de redeneerwijze om te komen tot de juiste schrijfwijze. Zin in spelling kent een beperkt aantal strategieën: een hoorstrategie, een regelstrategie, een inprentstrategie, een analogiestrategie, een oppositiestrategie, een opzoekstrategie en een meervoudige strategie (zie het artikel over ‘spellingstrategieën’ voor een beschrijving van de diverse strategieën.

Dyslectici zijn erbij gebaat dat er heel consequent gebruik gemaakt wordt van de beschreven didactiek. Dat zowel het herkennen van het spellingprobleem (de spellingcategorie) veel geoefend wordt en dat het correct gebruiken van de spellingstrategieën ook veelvuldig aan bod komt. In de vorm van oefeningen begeleid door instructiemomenten. Niet één keer, maar voortdurend. In Zin in spelling is hier veel aandacht voor. Spellingcategorieën en spellingstrategieën komen steeds op dezelfde wijze, herkenbaar terug.

En als leerlingen de schrijfwijze met behulp van de strategieën niet kunnen bepalen, kunnen ze een woord altijd (op klank) opzoeken in de Lijsterbij 1, 2 of de Basisspellinggids. De leerlingen (en volwassenen) kunnen in geval van twijfel de woorden altijd opzoeken - en ook altijd vinden. Dat geeft vertrouwen bij het schrijven. De onderstrepingen in de Lijsterbij 2 en de Basisspellinggids helpen om extra op te letten bij het overnemen van het gevonden woord in de lijst naar het eigen werk. En concrete contextzinnetjes bij de werkwoorden geven aan welke vorm gebruikt moet worden.

Visuele ondersteuning en kleurgebruik
Visuele ondersteuning en kleurgebruik zijn belangrijke elementen van een effectieve spellingdidactiek. Voor alle kinderen, maar voor dyslectici in het bijzonder. Zij hebben minder steun aan het woordbeeld, meer moeite met het herkennen van het spellingprobleem in een woord en meer moeite met het hanteren van de spellingstrategieën. Het is daarom belangrijk om ze daarbij te helpen met het leggen van extra visuele accenten. Dit kan door gebruik te maken van kleur en andere optische effecten. Zo zijn de spellingstrategieën uitgewerkt met behulp van eenduidige, onderscheidende kleuren en pictogrammen en staat kleurgebruik ook centraal bij de oefeningen.

Flexibele instructie en oefening
Leren is spellen is voor dyslectici een kwestie van goede input en een lange adem. Veel en afwisselend oefenen en voortdurend korte instructiemomenten zijn daarbij onmisbaar. Het risico van veel oefening is saaiheid en verveling. Daarom heeft Zin in spelling een groot aantal oefenvormen en -materialen. Om te beginnen natuurlijk de opdrachten in het werkboek. Maar daarnaast zijn er ook de spellingkaarten en het softwareprogramma, waardoor het oefenen eens op een andere manier kan gebeuren. Bij Lijsterbij 1 en 2 en de Basisspellinggids zijn ook werkboekjes gemaakt waarmee de leerlingen nog meer kunnen oefenen met de leerstof.

Preteaching, herhaling en remedial teaching
De tijd dat spellingonderwijs gezien werd als bijzaak is voorbij. Ook het gegeven dat één uur spellingonderwijs per week voor alle kinderen voldoende zou zijn, is steeds minder terug te horen. Voor dyslectische kinderen is dat namelijk zeker niet het geval. Voor hen is het uitbreiden van de leertijd, gevuld met (extra) instructie en oefening, cruciaal. Deze uitbreiding kan gestalte krijgen in de vorm van extra herhaling, preteaching en remedial teaching.De extra herhaling kan gebeuren in het verlengde van de les en na het controledictee. Als blijkt dat het kind behoefte heeft aan herhaling, dan worden hiervoor vanuit de handleiding suggesties gedaan.
Preteaching, oftewel voorinstructie, kan gebeuren door met de spellingzwakke kinderen de categorie en strategie van de les vooraf door te nemen. Dit kan in combinatie met het gebruik van de spellingkaarten waarop bij iedere categorie een kaart is opgenomen.
Mocht blijken dat het reguliere programma voor het kind toch onvoldoende leereffect biedt, dan zal er vaak gekozen worden voor remedial teaching. Het is geen goede keuze om hierbij ineens gebruik te gaan maken een andere methode en een andere aanpak. De ervaring leert dat kinderen dan makkelijk in de war raken. Door ook bij de remedial teaching te werken vanuit de aanpak van Zin in spelling. In een aantal gevallen kiezen ouders ervoor om remedial teaching te laten verzorgen buiten schooltijd door gespecialiseerde RT-ers. Ook dan verdient het aanbeveling om hierbij zeer nauw aan te sluiten bij de aanpak die op school gevolgd wordt.

Wat is de reden voor roostervrije weken in de jaarplanningen?

2008-12-01T11:13:00.003+01:00

Het aantal schoolweken verschilt per regio en per schooljaar. Uitgangspunt is om alle schoolweken zoveel mogelijk zinvol te gebruiken in het kader van de jaarplanning voor een methode. Soms kan dat niet; dan is er een roostervrije week ingepland.

In de jaarplanningen op de website worden soms vijf weken per eenheid ingeroosterd. Hoe kan dat?

2008-12-01T11:09:00.002+01:00

Alle lessen van Zin in taal en Zin in spelling worden in principe binnen een periode van drie of vier weken gegeven. Omdat er in sommige regio's (met een 'lang' schooljaar) hier en daar wat ruimte is in de jaarplanning is er soms voor gekozen om in een vijfde week de toetsen af te nemen en zo alles nog ruimer te plannen.

Hoe zoeken leerlingen uitdrukkingen op in de woordenschatboekjes?

2008-10-14T11:56:00.002+02:00

Het opzoeken van uitdrukkingen in ‘echte’ woordenboeken is vaak lastig. Leerlingen moeten immers weten welk woord centraal staat in een uitdrukking en soms moet het woord ook teruggebracht worden van meervoud naar enkelvoud of van het verkleinwoord naar het grondwoord.
Bij de woordenschatboekjes is het opzoeken voor de leerlingen daarom makkelijker gemaakt: de tweede denkhandeling hoeven leerlingen niet te verrichten. Grote ogen opzetten, uit woordenschatboekje C, staat niet bij oog maar bij ogen en iemand de oren van de kop kletsen vind je niet bij oor maar bij oren.

Voor leerlingen wordt het zo gemakkelijker om woorden op te zoeken maar worden ze tegelijkertijd toch stapsgewijs voorbereid op het gebruik van ‘echte’ woordenboeken (vanaf jaargroep 7 (D)). Daarom staan de woorden nog per eenheid geordend in de woordenschatboekjes A en B. Dat is natuurlijk in een ‘echt’ woordenboek niet zo, maar ook dat is bedoeld om het zoeken te vergemakkelijken. In woordenschatboekje C staan de woorden niet meer per eenheid, maar voor het hele jaar alfabetisch achter elkaar. Dat is weer een beetje moeilijker maar sluit wel weer meer aan bij het opzoeken in ‘echte’ woordenboeken.

Voor welk werkmodel kies ik bij Zin in taal?

2008-09-08T15:03:00.004+02:00

Door het kiezen van een werkmodel kunt u uw taalonderwijs afstemmen op de behoeften van de leerlingen. Maar wanneer kiest u voor welk model?

• Het kernmodel kunt u gebruiken als de leerlingen op uw school over het algemeen over een goede taalvaardigheid beschikken. U geeft dan het minimale aantal van zeven taallessen (waarmee de kerndoelen al worden bereikt). De resterende tijd kunt u aan andere vakken besteden.

• Maar het kan natuurlijk ook zijn dat u het minimale aantal van zeven taallessen niet genoeg vindt en het taalonderwijs verder wilt verdiepen. In dat geval kiest u voor het taalbeschouwingsmodel. Met dit model voegt u aan de zeven kernlessen nog maximaal vier lessen met een taalbeschouwingskarakter toe. Via dit model wordt het fenomeen ‘taal’ op allerlei interessante manieren met de leerlingen verder verkend. Het gaat hierbij om een les taalbeschouwing in het kader van zinsbouw, een tweede les taalbeschouwing rondom schrijven, een derde les taalbeschouwing bij spreken/luisteren en een vierde les taalbeschouwing bij woordenschat.

• Het woordenschatmodel ten slotte is voor scholen met leerlingen die over een beperkte woordenschat beschikken. Met behulp van dit model kunt u de woordenschat van uw leerlingen een krachtige impuls geven door maximaal vier extra lessen woordenschat toe te voegen aan de zeven kernlessen. In deze extra lessen komen nog meer woorden aan bod en wordt nog extra stilgestaan bij de strategieën voor het leren van woorden.

In hoofdstuk 4 (Leerdoelen en leerlijnen) bij de algemene informatie in de handleidingen van Zin in taal Nieuw wordt hierover meer informatie gegeven. In dat hoofdstuk treft u de volgende paragrafen aan:

Spreken/luisteren in het kernmodel en het woordenschatmodel
Spreken/luisteren in het taalbeschouwingsmodel
Woordenschat in het kernmodel
Woordenschat in het taalbeschouwingsmodel
Woordenschat in het woordenschatmodel
Zinsbouw in het kernmodel en het woordenschatmodel
Zinsbouw in het taalbeschouwingsmodel
Woordbouw in de verschillende modellen
Schrijven in het kernmodel en het woordenschatmodel
Schrijven in het taalbeschouwingsmodel

Kan de software bij Zin in spelling Nieuw de instructielessen vervangen?

2008-07-25T12:14:00.002+02:00

Nee, in het computerprogramma is geen instructie opgenomen. De instructie wordt in de les gegeven door de leerkracht. Met het programma kunt u de leerlingen extra laten oefenen met de stof die in de les aan bod is gekomen.

Bij Zin in spelling Nieuw wordt ook verwezen naar Slagwerk spelling. Wat is dat?

2008-07-25T12:13:00.001+02:00

Slagwerk spelling bestaat uit acht oefenboekjes met antwoordenboekjes: twee per jaar groep voor jaargroep 4, 5 en 6, één voor jaargroep 7 en één voor jaargroep 8. Slagwerk werkwoordspelling bestaat uit twee oefenboekjes: één voor jaargroep 7 en één voor jaargroep 8.

Alle bladen van de werkboekjes hebben dezelfde opbouw, waardoor de leerlingen er goed zelfstandig mee kunnen werken. Elke taak bestaat uit twee werkbladen, waarin meestal één spellingprobleem aan bod komt. Na een instapoefening die de voorkennis rond het spellingprobleem activeert, volgt een controlerijtje. Hiermee kan de leerling zelf nagaan of hij de instructie begrepen heeft. Daarna begint het concrete oefenwerk, dat wordt afgesloten met een finalerijtje, waarin de leerling kan laten zien dat hij de oefenstof beheerst. Als afsluiting volgt dan nog een creatieve opdracht.

Slagwerk spelling is additioneel oefenmateriaal dat bij de methode Zin in spelling naar eigen behoefte kan worden ingezet.

Kunnen we de oude posters van Zin in spelling hergebruiken bij Zin in spelling Nieuw?

2008-07-25T12:12:00.001+02:00

Een gedeelte van de oude posters kan opnieuw worden gebruikt, maar er zijn voor Zin in spelling Nieuw ook nieuwe posters ontwikkeld. Daarom zouden we toch aan willen raden om de nieuwe posters aan te schaffen.

Kunnen we de nieuwe Lijsterbij/Basisspellinggids bij de eerste versie van Zin in spelling gebruiken?

2008-07-25T12:10:00.003+02:00

Bij de nieuwe Lijsterbij is meer veranderd dan alleen de spelling van bepaalde woorden, ook bijvoorbeeld de vormgeving is aangepast. Toch zal het geen probleem zijn om de nieuwe uitgave van de Lijsterbij (Lijsterbij 1: jaargroep 4, Lijsterbij 2: jaargroep 5/6, Basisspellinggids: jaargroep 7/8) te gebruiken in combinatie met Zin in taal – spelling. Weliswaar sluiten de beschrijvingen in de handleiding niet meer volledig aan bij de nieuwe uitgave, maar een leerkracht die zich dit realiseert, zal er weinig moeite mee hebben om de nieuwe spellinggidsen bij de eerste versie van de methode te gebruiken.

Zijn er ook werkboekjes bij de nieuwe Lijsterbij/Basisspellinggids?

2008-07-25T12:08:00.003+02:00

Bij elk van de spellinggidsen is ook een werkboekje ontwikkeld. Eerst leren de leerlingen handig te zoeken, later zijn de opdrachten in de werkboekjes meer op de inhoud van de spellingproblemen gericht. De bijbehorende antwoordenboeken bevorderen het zelfstandig werken.

De werkboekjes maken, in tegenstelling tot de Lijsterbij 1 en 2 en de Basisspellinggids zelf, geen deel uit van het basispakket van de methode. Het is additioneel materiaal dat naar eigen behoefte kan worden ingezet.

Het werkboekje bij Lijsterbij 1 is bedoeld voor groep 4, het werkboekje bij Lijsterbij 2 voor groep 5 en 6 en het werkboekje bij de Basisspellinggids voor groep 7 en 8.

Wordt bij Zin in spelling Nieuw weer gewerkt met de Lijsterbij?

2008-07-25T12:03:00.003+02:00

Ook bij de nieuwe Zin in spelling wordt gewerkt met spellinggidsen waarin leerlingen eenvoudig woorden op kunnen zoeken.

Bij Zin in spelling wordt gebruikt gemaakt van de nieuwe uitgaven Lijsterbij 1, Lijsterbij 2 en de Basisspellinggids. Lijsterbij 1 is bedoeld voor jaargroep 4 en bevat 3000 woorden, Lijsterbij 2 is bedoeld voor jaargroep 5 en 6 en bevat 17.500 woorden. Voor jaargroep 7 en 8 is er de Van Dale Basisspellinggids (een coproductie van uitgeverij Van Dale Lexicografie en Uitgeverij Zwijsen), waarin 22.000 woorden zijn opgenomen. Beide uitgaven stimuleren leerlingen gebruik te maken van spellinggidsen en bevatten elementen die het opzoeken van woorden gemakkelijk maken.

In Zin in spelling zijn alle woorden die geoefend worden terugvindbaar in de Lijsterbij van dat niveau of in de Basisspelling gids. In de laatste gids staan ook alle regels van de Nederlandse spelling uitgelegd. Ook bevat de Basisspellinggids een cd-rom waarmee leerlingen ook digitaal de woorden uit de gids op kunnen zoeken.

Ook bij de nieuwe versie van Zin in spelling zijn weer werkboekjes opgenomen bij Lijsterbij 1, Lijsterbij 2 en de Basisspellinggids. Met de werkboekjes leren de leerlingen eerst handig te zoeken, later zijn de opdrachten meer op de inhoud van de spellingproblemen gericht. De bijbehorende antwoordenboeken bevorderen het zelfstandig werken. De werkboekjes maken, in tegenstelling tot de spellinggidsen zelf, geen deel uit van het basispakket van de methode. Het is additioneel materiaal dat naar eigen behoefte kan worden ingezet.

Kan ik de spellingkaarten bij Zin in spelling Nieuw ook bij de eerste versie van Zin in spelling gebruiken?

2008-07-25T12:01:00.001+02:00

Ja, dat kan. Op basis van de ervaringen en wensen van de gebruikers van de eerste versie is een pakketje spellingkaarten aan de methode toegevoegd. Deze bieden een duidelijk overzicht van de categorieën die aan bod komen en per categorie rijtjes met meest gebruikte woorden. Hierdoor kunt u met de spellingkaarten gericht woorden oefenen. Daarnaast bevatten de spellingkaarten ook opdrachten die de leerlingen met de woorden uit kunnen voeren. De spellingkaarten zijn dus heel goed te gebruiken voor het geven van gestructureerde extra instructie en extra oefening. De spellingcategorieën die in de spellingkaarten aan de orde komen, staan ook in de eerste versie van Zin in taal - spelling. Daardoor zijn de spellingkaarten ook bij deze versie een zeer bruikbare toevoeging.

Hoe worden leerlingen getoetst bij Zin in spelling Nieuw?

2008-07-25T11:58:00.003+02:00

Na de vier (jaargroep A, B, C) of zes (jaargroep D, E) basislessen volgen een controledictee voor de onveranderlijke woorden (jaargroep A, B, C, D en E) en een controletaak voor de werkwoorden (jaargroep C, D en E). Een controledictee is opgebouwd uit een woord- (10 woorden) en een zinsdictee (10 doelwoorden in de zinnen). Een controletaak is opgebouwd uit 20 zinnen waarbij de leerlingen werkwoordsvormen in moeten vullen.

De resultaten op het dictee en de taak kunnen eenvoudig worden verwerkt op de vernieuwde registratieformulieren met groepsoverzichten. Bij een leerling die veel fouten maakt, kan een nadere diagnose worden gesteld ten aanzien van de aard van de gemaakte fouten en de categorieën die de leerling niet beheerst met het signaleringsformulier. Naar aanleiding van het dictee en de controletaak worden voor de gehele groep aandachtswoorden (Woorden van de week) en aandachtspunten bepaald waaraan in de herhalingslessen extra aandacht wordt besteed.

Behalve een verwijzing naar stof in de herhalingslessen biedt de dicteepagina ook achtergrondinformatie bij de categorieën/ begrippen die getoetst zijn in het dictee. Deze informatie kan helpen bij het geven van de herhalinglessen.

Van de dictees en taken is er een a- en een b-variant. De a-variant wordt altijd afgenomen, controledictee b/controletaak b kan gebruikt worden wanneer een leerkracht voor de tweede keer de stof van de eenheid wil toetsen, bijvoorbeeld aan het einde van de eenheid, na les 9.

Hoe is de opbouw van een eenheid bij Zin in spelling Nieuw?

2008-07-25T11:56:00.001+02:00

Iedere eenheid start met 4 (jaargroep A, B, C) of 6 (jaargroep D, E) basislessen, waarbij in elke les één (of een beperkt aantal) spellingcategorieën worden behandeld.

Hierna volgen een controledictee voor de onveranderlijke woorden (jaargroep A, B, C, D en E) en een controletaak voor de werkwoorden (jaargroep C, D en E), waarmee vastgesteld kan worden welke leerlingen de aan de orde zijnde spellingproblemen beheersen en bij welke leerlingen dit nog niet het geval is.

Leerlingen die de stof beheersen, werken de leerstof in de 2 (jaargroep A, B, C) of 3 (jaargroep C, D, E) herhalingslessen na het dictee zelfstandig door. Leerlingen die nog moeite hebben met de stof krijgen in deze herhalingslessen extra instructie door de leerkracht en worden begeleid bij het verwerken van de leerstof.

Na de herhalingslessen kan eventueel de b-variant van de toetsen worden afgenomen om te controleren of de leerlingen de doelen van de eenheid bereikt hebben.

Hoe is Zin in spelling Nieuw opgebouwd?

2008-07-25T11:55:00.002+02:00

Zin in spelling bestaat per jaargroep uit 10 eenheden van 6 (jaargroep A, B, C) of 9 lessen (jaargroep D, E). Deze lessen kunnen aangeboden worden in drie of vier weken, afhankelijk van de voorkeur van de leerkracht. De lesstof van de lessen na het dictee/de controletaak wordt bij vier weken voor een eenheid gespreid over twee weken in plaats van één week. Om de planning van de methode verder te concretiseren, is bij de algemene informatie bij elke handleiding een voorbeeld van een algemene jaarplanning opgenomen. De algemene jaarplanning wordt elk jaar specifiek afgestemd op het nieuwe schooljaar voor de verschillende regio’s. Deze specifieke jaarplanningen zijn te vinden op de website van de methode: www.zininspelling.nl.

Hoe leren de leerlingen de werkwoordspelling bij Zin in taal Nieuw?

2008-07-25T11:53:00.003+02:00

Bij Zin in spelling Nieuw wordt de werkwoordspelling behandeld met behulp van een werkwoordenschema. Dit schema koppelt een algoritmisch regelsysteem (stappenschema) aan schrijfvoorschriften op basis van analogie.
Het schema wordt stapsgewijs doorlopen vanaf de eerste vraag linksonder: ‘Is het een persoonsvorm (PV)?’ Na een of meer stappen bereikt de leerling het juiste vak van het schema van de persoonsvorm (PV) in de verleden of tegenwoordige tijd, de woordenboekvorm of de deelwoordvorm. Ook worden andere belangrijke kenmerken van de te beoordelen werkwoordsvorm bepaald, namelijk of het gaat om een regelmatig of een onregelmatig werkwoord en of het gaat om een d-werkwoord, een t-werkwoord of een ander werkwoord. In het vak waar de leerling uitkomt in het schema staat een voorbeeldwoord; op grond van analogie kan de leerling nu het juiste schrijfvoorschrift kan kiezen.

Hoe worden de open en gesloten lettergreep behandeld bij Zin in spelling Nieuw?

2008-07-25T11:52:00.002+02:00

Bij het schrijven van open en gesloten lettergrepen geldt een tamelijk ingewikkeld systeem van schrijfvoorschriften. Bij Zin in spelling is een didactisch hulpmiddel ontwikkeld voor het schrijven van open en gesloten lettergrepen op het niveau van de leerlingen: het klaverblad. Met het klaverblad kunnen de leerlingen precies bepalen wanneer ze klinkers met één of twee letters schrijven en wanneer medeklinkers eventueel verdubbeld moeten worden, zonder dat het te ingewikkeld wordt. Het klaverblad lijkt op een klavertjevier. Het is opgebouwd uit vier blaadjes, waarin woorden met open of gesloten lettergrepen een vaste plaats hebben. In ieder blaadje staat een kapstokwoord, waarmee het schrijfvoorschrift van dat blaadje wordt vastgesteld. In jaargroep 5 leren de leerlingen werken met het klaverblad, in groep 6 leren ze de bijbehorende regels. In groep 7 en 8 wordt de stof met langere en moeilijkere woorden herhaald.

Welke spellingstrategieën worden aangeleerd bij Zin in spelling Nieuw?

2008-07-25T11:49:00.003+02:00

In Zin in spelling Nieuw leren de leerlingen strategieën te hanteren bij het schrijven van woorden. Het accent ligt daarbij op de luisterstrategie, de regelstrategie, de inprentstrategie en de analogie-aanpak.

De luisterstrategie leren de leerlingen toepassen bij woorden die juist geschreven kunnen worden op basis van de uitspraak. Dit is bijvoorbeeld het geval bij woorden als bos en kin.

De regelstrategie wordt toegepast bij woorden die je niet kunt schrijven zoals je ze hoort, maar waarbij je een regel moet toepassen. Het woord hond schrijven leerlingen pas goed als ze de verlengingsregel (hond-honden) op de juiste wijze toepassen. Uiteraard komen hierbij ook de regels van de open en gesloten lettergrepen aan de orde en de regels voor werkwoordspelling.

De inprentstrategie wordt gebruikt bij woorden die je niet kunt schrijven zoals je ze hoort en ook niet op basis van een spellingregel. Je moet het gewoon weten. Voorbeelden van dergelijke woorden zijn woorden met ou of au.

Bij een aantal andere spellingproblemen is het makkelijk om het woord te vergelijken met een ander woord en het op basis van analogie te schrijven. Een voorbeeld hiervan zijn woorden als half en wolf. De luisterstrategie werkt hier maar heel beperkt omdat je tussen de l en de f een /u/ kunt horen. Door de woorden te groeperen en aan elkaar te relateren worden kinderen extra ondersteund.

Naast de genoemde vier strategieën maken de leerlingen ook kennis met het ‘in oppositie’ benaderen van woorden. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om woorden die hetzelfde klinken, maar op basis van hun betekenis verschillend geschreven worden. Voorbeelden van dergelijke woorden zijn zei en zij.

Als kinderen twijfelen over de schrijfwijze van een woord, bijvoorbeeld bij woorden waarbij je niet kunt horen hoe je ze moet schrijven, of waarvoor geen regel bestaat, leren ze bij Zin in spelling Nieuw dat ze de woorden ook altijd op kunnen zoeken. Ze gebruiken hierbij de Lijsterbij (groep 4, 5, 6) of de Basisspellinggids (jaargroep 7 en 8).

Uiteraard hebben veel woorden meerdere spellingproblemen tegelijkertijd in zich. Je schrijft ze dus niet op basis van één strategie, maar hanteert meerdere strategieën. In Zin in spelling Nieuw wordt hier veel aandacht aan besteed en leren kinderen op een natuurlijke manier meervoudige strategieën hanteren.

Voldoet Zin in spelling Nieuw aan de kerndoelen en wordt gewerkt met de nieuwste spelling?

2008-07-25T11:46:00.001+02:00

Bij de ontwikkeling van Zin in spelling is uitdrukkelijk rekening gehouden met de kerndoelen. Een school die ervoor kiest om te werken met deze spellingmethode, is er dus van verzekerd dat het onderwijsaanbod van de methode voldoet aan de kerndoelen. Alle leerstof komt systematisch aan bod, en wordt voldoende herhaald.

Zin in spelling werkt natuurlijk ook met de nieuwste spelling. Niet alleen staan de woorden in de nieuwe spelling, ook de didactiek gaat uit van de nieuwe spelling. In de lagere groepen is daar nog niet veel van te merken, maar in de hogere groepen wel. Bijvoorbeeld: de vereenvoudigde regels van de tussenklanken leiden ertoe, dat dit onderwerp eerder aan bod kan komen (notenboom, paardenbloem, hondenhok).

Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen de eerste versie van Zin in spelling en Zin in spelling Nieuw?

2008-07-25T11:44:00.001+02:00

Zin in spelling is volledig vernieuwd. De structuur van de methode is sterk vereenvoudigd, onder andere dankzij een volledig nieuwe leerstofopbouw in spellingcategorieën en spellingstrategieën. Per les komen één (of een beperkt aantal) spellingcategorieën aan de orde en leren kinderen het verband te leggen met de meest adequate spellingstrategie bij het betreffende spellingprobleem. Een eenheid is nu opgebouwd uit basislessen, een toets en herhalingslessen. Verder zijn er veel differentiatiemogelijkheden en is er veel oefenstof. Het aantal dictees is uitgebreid en er is ruime aandacht voor het herhalen van de leerstof. De set spellingkaarten is nieuw in het materialenpakket. Deze kaarten bevatten pakketten met woorden en hebben een functie bij de differentiatie.

Is er een thematisch verband tussen de woordenschatwoorden bij Zin in taal Nieuw en de woorden die bij Zin in spelling Nieuw aan bod komen?

2008-07-25T11:37:00.003+02:00

Waar mogelijk zijn woorden uit de woordenschatlijn wel meegenomen, maar het uitgangspunt bij spelling vormen vooral de spellingcategorieën die gericht zijn op een bepaald spellingprobleem.

Is het computerprogramma woordenschat van Zin in taal Nieuw ook te gebruiken bij de eerste versie van Zin in taal?

2008-07-25T11:34:00.003+02:00

Ja. De thema-indeling van de eerste versie van Zin in taal is gelijk aan de thema-indeling van Zin in taal Nieuw. Daardoor komen de woorden nagenoeg volledig overeen. Aan Zin in taal Nieuw is een bescheiden aantal woorden toegevoegd.

Welke doelwoorden worden gebruikt bij het computerprogramma woordenschat bij Zin in taal Nieuw?

2008-07-25T11:31:00.002+02:00

Bij het computerprogramma woordenschat bij Zin in taal Nieuw herhalen de kinderen alle 80 woorden die per eenheid in het taalboek aan bod zijn geweest (35 woorden uit het kernmodel, aangevuld met 15 woorden uit het taalbeschouwingsmodel en 30 woorden uit het woordenschatmodel).

Bij het computerprogramma kunt u niet kiezen voor een bepaald model, de leerlingen oefenen alle woorden. Wel kunt u, als u school werkt met Tussen de regels of Ondersteboven van lezen het programma zo instellen dat de leerling aanvullend nog 20 extra Tussen de regels- of 20 extra Ondersteboven van lezen-woorden krijgt.

Met het computerprogramma kan de leerkracht bij iedere eenheid ook een thematoets afnemen. Werkt een school alleen met Zin in taal Nieuw dan bestaat een thematoets uit 28 woorden (12 woorden uit het kernmodel, 5 woorden uit het taalbeschouwingsmodel, 11 woorden uit het woordenschatmodel). Werkt een school daarnaast ook met Tussen de regels of Ondersteboven van lezen, dan wordt de thematoets aangevuld met 7 extra woorden uit Tussen de regels of Ondersteboven van lezen. De toets bestaat in dat geval uit 35 woorden.

Welke materialen van Zin in taal Nieuw zijn te gebruiken naast de eerste versie?

2008-07-25T11:29:00.002+02:00

Het computerprogramma woordenschat en de woordenschatboekjes bij Zin in taal Nieuw voor jaargroep A, B en C (jaargroep 4, 5 en 6) zijn uitstekend te gebruiken naast de eerste versie van Zin in taal. Met het computerprogramma kunnen de kinderen de woorden die aan bod komen in de methode oefenen en herhalen, in de woordenschatboekjes kunnen ze woorden uit de methode zelfstandig opzoeken.

Zijn de woordenschatboekjes van Zin in taal Nieuw ook te gebruiken bij de eerste versie van Zin in taal? Komen alle woorden overeen?

2008-07-25T11:27:00.002+02:00

De woordenschatboekjes en de software woordenschat bij Zin in taal Nieuw zijn probleemloos te gebruiken bij de eerste versie van Zin in taal. De woorden komen nagenoeg volledig overeen. Aan Zin in taal Nieuw is een bescheiden aantal woorden toegevoegd.

Wat is de hulpschijf persoonsvorm?

2008-07-25T11:26:00.003+02:00

De hulpschijf persoonsvorm hoort bij de materialen van Zin in taal Nieuw voor jaargroep C (groep 6). De hulpschijf persoonsvorm komt in de plaats van de persoonsvormpiramide in de eerste versie van Zin in taal.

De hulpschijf is een kiesschijf. Met deze hulpschijf kunnen leerlingen een hulp kiezen bij het bepalen van de persoonsvorm in een zin (getalproef, tijdproef of vraagproef). De schijf kan ook gebruikt worden bij de werkwoordlessen van Zin in spelling Nieuw omdat daarbij ook gewerkt wordt met dezelfde proeven voor het vinden van een persoonsvorm (PV).

Waarom bevat de audio-cd fragmenten met Vlaamse kinderen?

2008-07-25T11:22:00.002+02:00

De Nederlandse taal komt in veel varianten voor. Deze varianten zijn streekgebonden. Wat voor kinderen in een bepaalde streek herkenbaar en goed verstaanbaar is, is voor kinderen in een andere streek ongewoon en daardoor ook moeilijker te verstaan. Dat geldt ook voor bijvoorbeeld het Nederlands zoals dit door groepen allochtone kinderen wordt gesproken. De methode Zin in taal Nieuw wil kinderen met dergelijke varianten laten kennismaken en leren dat dergelijke verschillen bestaan en acceptabel zijn. Soms moet ook de luisteraar moeite doen om de boodschap te begrijpen.

Wat er op dit punt wel is veranderd bij Zin in taal Nieuw is dat we aan de audio-cd’s tekstboekjes hebben toegevoegd, waarin de teksten staan uitgeschreven. Fragmenten waarmee de leerlingen moeite hebben, kunnen nu ook door de leerkracht zelf (nog een keer) worden voorgelezen. Bovendien zijn de tracks op de cd opnieuw gemonteerd, zodat de leerkracht na elk onderwerp kan stoppen (en dit eventueel kan herhalen) en met de leerlingen naar de bijbehorende afbeelding kan kijken. In het taalboek zit geen praatplaat meer, maar een luisterroute, met per track (onderwerp) een afbeelding, zodat leerlingen gerichter informatie krijgen over datgene dat op de audio-cd staat. De afbeeldingen, met daarin moeilijke woorden, ondersteunen de teksten op deze manier zoveel mogelijk.

Wordt bij de toetsen alleen de stof uit het kernmodel getoetst, en zo ja: hoe kun je de overige stof evalueren?

2008-07-25T11:19:00.004+02:00

De toetsen bij Zin in taal Nieuw gaan over de stof die aangeboden wordt binnen het kernmodel (en dus ook bij de andere modellen aan bod komt). Bij de woordenschattoetsen worden ook woorden getoetst uit de extra lessen van het woordenschatmodel, maar op het registratieformulier worden de woorden uit het kernmodel en het woordenschatmodel keurig gesplitst zodat de leerkracht eenvoudig kan zien of een leerling de woorden uit het model dat wordt toegepast, beheerst.

De overige stof kan worden geëvalueerd tijdens de lessen zelf. Door het observeren en registreren van activiteiten van de leerlingen tijdens de les, door het stellen van vragen, het hardop denken van leerlingen en het in de reflectiefase bespreken van het schriftelijk werk krijgt de leerkracht een goed beeld van de vorderingen van de leerlingen.

Zijn de toetsen voor schrijven/woordbouw/zinsbouw/ spreken-luisteren hetzelfde voor alle drie de werkmodellen?

2008-07-25T11:18:00.001+02:00

Ja, de toetsen zijn voor alle drie de modellen hetzelfde.

Is er sprake van veel interactie tussen de leerkracht en de leerlingen bij Zin in taal Nieuw?

2008-07-25T11:11:00.002+02:00

In de methode wordt ervan uitgegaan dat kinderen vooral taal leren door interactie; interactie tussen de leerkracht en leerlingen, maar ook tussen leerlingen onderling. Elke les van Zin in taal Nieuw begint met een introductie en een instructie waarin veel sprake is van interactie. Daarna volgt de fase verwerking waarin leerlingen zelfstandig met de stof aan de slag gaan. De les wordt afgesloten met een reflectie die weer gekenmerkt wordt door interactie tussen de leerkracht en leerlingen.

Kan ik Zin in taal Nieuw goed gebruiken in combinatiegroepen?

2008-07-25T11:08:00.004+02:00

Bij de ontwikkeling van Zin in taal Nieuw is gekozen voor een opbouw van lessen die het mogelijk maakt om in combinatiegroepen altijd een leerkrachtgebonden lesfase in de ene groep te combineren met een leerkrachtvrije lesfase in de andere groep. Hierdoor kan de leerkracht afwisselend aandacht besteden aan de verschillende groepen. Terwijl de leerkracht met de ene groep werkt, werken de leerlingen van de andere groep zelfstandig. Ze kunnen dit individueel doen of in tweetallen; de keuze hierbij is aan de leerkracht.

Voorwaarde hierbij is dat leerlingen zelfstandig kunnen werken. Bij Zin in taal Nieuw zijn hiervoor voldoende mogelijkheden. Met de werkbladen in het werkboekje, de taken woordbouw en zinsbouw, de opdrachten in het taalboek, de kopieerbladen en de werkstukken en spreekbeurten, kunnen de leerlingen zelfstandig aan het werk. Ook hun gemaakte werk kunnen ze zelf nakijken met de antwoordenboekjes. Ook kunnen ze de stof uit de methode zelfstandig oefenen en herhalen met het computerprogramma Woordenschat.

Ten slotte willen we er nog op wijzen dat Zin in taal Nieuw bij alle eenheden werkt met overkoepelende thema’s. Hierdoor is het mogelijk om in combinatiegroepen bij alle eenheden thematische onderdelen voor beide groepen samen te nemen. Kortom, met Zin in taal Nieuw werken in combinatiegroepen is heel goed mogelijk.

Zijn in de woordenschatlijn de oefeningen van het Taalmaatje opgenomen?

2008-07-25T11:05:00.001+02:00

De woordenschatoefeningen uit Taalmaatje zijn in de nieuwe versie opgenomen in de leerlijn woordenschat. Twee lessen daarvan zijn opgenomen in de verplichte woordenschatlessen van het kernmodel, de andere lessen in de extra woordenschatlessen binnen het woordenschatmodel. Door toepassing van dit woordenschatmodel breidt u het aantal verplichte woordenschatlessen per eenheid (2) uit tot maximaal 6 lessen woordenschat per eenheid.

Hoeveel woorden komen er bij woordenschat per jaargroep aan bod?

2008-07-25T10:55:00.004+02:00

Met het kernmodel worden per eenheid 35-36 woorden aangeleerd, met het taalbeschouwingsmodel 50-51 woorden en met het woordenschatmodel 81 woorden. Per jaargroep kunt u dus 800 woorden aan bod laten komen in de lessen.

Bij elke eenheid is na de lesbeschrijvingen in de handleiding (achter les 14) een lijst opgenomen waarin vermeld wordt welke woorden er in die eenheid behandeld worden en in welke les. Elke eerste handleiding van een jaargroep bevat daarnaast ook een alfabetische lijst met álle woorden die in de betreffende jaargroep aan bod komen.

Waarop is de keuze van de woorden bij woordenschat gebaseerd?

2008-07-25T10:46:00.004+02:00

De keuze van de woorden komt in de eerste plaats voort uit de thema's en uit de teksten die aangeboden worden bij Zin in taal Nieuw. Daarnaast is gebruik gemaakt van de woordenlijst Woorden in het basisonderwijs (Schrooten en Vermeer), een frequentielijst met woorden die veel voorkomen in jeugd- en schoolboeken.

Bij woordenschat worden niet alleen losse woorden behandeld, maar ook combinaties van woorden (bijvoorbeeld: vriendschap sluiten) en uitdrukkingen (bijvoorbeeld: de handen uit de mouwen steken). Bij elke eenheid in Zin in taal Nieuw vindt u in de handleiding na de lesbeschrijvingen een lijst waarop vermeld wordt welke woorden er in die eenheid behandeld worden en in welke les. Een alfabetische woordenlijst met alle woorden van een jaargroep vindt u bij de algemene informatie, voorin de eerste handleiding van iedere jaargroep.

Een deel van mijn groep volgt het woordenschatmodel met extra lessen woordenschat. Wat doen mijn andere leerlingen tijdens deze lessen?

2008-07-25T10:42:00.001+02:00

Deze leerlingen kunt u laten werken aan spreekbeurten of werkstukken die aansluiten bij het thema van de eenheid. In het taalboek zijn teksten opgenomen die aanleiding kunnen geven tot spreekbeurten of werkstukken. Bij elke eenheid in de handleiding is hierover ook informatie opgenomen.
De leerlingen kunnen ook werken aan het schrijven van teksten. Ook hiervoor worden concrete aanwijzingen gegeven in de handleiding.

Kan ik de controletaak woordenschat ook als voortoets gebruiken, ten behoeve van de keuze voor een werkmodel?

2008-07-25T10:40:00.002+02:00

Ja, dat zou u bij eenheid 1 kunnen doen. U kunt vervolgens de definitieve keuze voor een model laten afhangen van de resultaten op de taak aan het einde van de eenheid. Meer informatie hierover is opgenomen in de toetsmappen bij Zin in taal Nieuw.

Kan ik tijdens een schooljaar wisselen van model, bijvoorbeeld naar aanleiding van de toetsresultaten?

2008-07-25T10:39:00.001+02:00

Ja, dat kan. U kunt bijvoorbeeld de keuze voor het woordenschatmodel laten afhangen van de scores op de controletaak woordenschat. In deze taak worden in de linkerkolom de woorden getoetst van het kernmodel, in de rechterkolom de woorden uit het woordenschatmodel. Als de leerlingen uit de rechterkolom weinig woorden kennen, kan dat een reden zijn om op het woordenschatmodel over te schakelen.

Kan men het gekozen werkmodel tijdens het schooljaar aanpassen (kan men naar eigen inzicht kiezen uit de extra lessen)?

2008-07-25T10:33:00.003+02:00

Een leerkracht kan ervoor kiezen om te variëren. Het uitgangspunt daarbij is wel dat hij hetzelfde werkmodel blijft hanteren maar daar af en toe lessen uit weglaat (in het geval van het woordenschat- en taalbeschouwingsmodel). Er zit wel een opbouw in de verschillende lessen, maar die zit, zeker bij het taalbeschouwingsmodel, niet ‘in de weg’. Bij het woordenschatmodel zullen leerlingen door het weglaten van extra woordenschatlessen minder woorden leren en zullen ze soms bij omschrijvingen woorden tegenkomen die ze nog niet hebben gehad, maar deze woorden kunnen ze natuurlijk opzoeken in de woordenschatboekjes.

Een belangrijke regel bij het weglaten van lessen is wel: laat nooit een les weg die tot het kernmodel behoort!

Door het weglaten van lessen zullen leerlingen vooral minder ervaring opdoen met de verschillende soorten lessen. Naarmate leerlingen meer lessen van een bepaald type volgen, raken ze meer vertrouwd met wat er in die lessen wordt gedaan en zullen ze er bedrevener in worden.

Moeten de vier extra lessen van het woordenschat- en taalbeschouwingsmodel volgens een bepaalde volgorde worden gegeven?

2008-07-25T10:31:00.002+02:00

Vooral bij het woordenschatmodel is het belangrijk dat de woordenschatlessen in de juiste volgorde ten opzichte van de kernlessen worden gegeven. Bij verschillende lessen wordt een bepaalde woordenschat verondersteld en worden woorden uit eerdere lessen herhaald.

Voor de extra lessen van het taalbeschouwingsmodel is dit minder van belang. Alleen bij les 8 wordt ervan uitgegaan dat de eerdere les spreken/luisteren is gegeven, maar omdat dit les 1 van elke eenheid is, zal dit altijd het geval zijn.

Welke extra leerstof krijgen leerlingen als ze het woordenschatmodel of het taalbeschouwingsmodel volgen in vergelijking tot het kernmodel?

2008-07-25T10:10:00.005+02:00

In het woordenschatmodel worden de lessen van het kernmodel uitgebreid met in totaal vier extra lessen voor woordenschat. In deze extra lessen komen nog meer woorden aan bod en wordt nog extra stilgestaan bij de strategieën voor het leren van woorden.

Bij het taalbeschouwingsmodel worden de lessen van het kernmodel uitgebreid met vier lessen waarin het accent ligt op taalbeschouwing en op strategieën. Het gaat hierbij om een les taalbeschouwing in het kader van zinsbouw, een tweede les taalbeschouwing rondom schrijven, een derde les taalbeschouwing bij spreken/luisteren en een vierde les taalbeschouwing bij woordenschat.

In hoofdstuk 4 (Leerdoelen en leerlijnen) bij de algemene informatie in de handleidingen van Zin in taal Nieuw wordt hierover meer informatie gegeven. In dat hoofdstuk treft u de volgende paragrafen aan:

Spreken/luisteren in het kernmodel en het woordenschatmodel
Spreken/luisteren in het taalbeschouwingsmodel
Woordenschat in het kernmodel
Woordenschat in het taalbeschouwingsmodel
Woordenschat in het woordenschatmodel
Zinsbouw in het kernmodel en het woordenschatmodel
Zinsbouw in het taalbeschouwingsmodel
Woordbouw in de verschillende modellen
Schrijven in het kernmodel en het woordenschatmodel
Schrijven in het taalbeschouwingsmodel

Hoe verhoudt zich het aantal lessen bij Zin in taal Nieuw tot het aantal lessen bij de vorige versie?

2008-07-25T09:51:00.008+02:00

Bij de vorige versie van Zin in taal werd vaak gevraagd welke lessen verantwoord weg konden worden gelaten. Het kernmodel bij Zin in taal Nieuw is hierop het antwoord. Als een school per eenheid de 7 lessen van het kernmodel geeft, is de stof dekkend voor de kerndoelen van het taalonderwijs. Scholen die meer aandacht willen besteden aan woordenschat, kunnen de 7 lessen uitbreiden met maximaal 4 lessen woordenschat en werken dan volgens het woordenschatmodel. Scholen die meer willen met taalbeschouwing, kunnen het kernmodel uitbreiden tot het taalbeschouwingsmodel (zij geven dan een les spreken/luisteren, een les woordenschat, een les zinsbouw en een les schrijven extra.

Zijn er ook methodesites bij Zin in taal Nieuw en Zin in spelling Nieuw?

2008-07-21T16:50:00.001+02:00

Zin in taal Nieuw en Zin in spelling Nieuw zijn moderne methoden die ontwikkeld zijn om te functioneren in een dynamische school. Om leerkrachten te ondersteunen zijn er speciale methodesites: www.zinintaal.nl en www.zininspelling.nl. Via deze sites is het mogelijk om u snel en persoonlijk te voorzien van actuele informatie over de methode en over het taal- en spellingonderwijs. De sites bevatten onder andere inhoudelijke informatie, informatie over de materialen, een rubriek veel gestelde vragen en een nieuwsrubriek.

Sluiten Zin in taal Nieuw en Zin in spelling Nieuw aan bij Veilig leren lezen?

2008-07-21T16:48:00.002+02:00

Aansluiting Veilig leren lezen
Bij de ontwikkeling van Zin in taal Nieuw en Zin in spelling Nieuw is veel aandacht besteed aan de doorgaande lijn en de samenhang met methoden voor aanvankelijk en voortgezet lezen. Zin in taal Nieuw en Zin in spelling Nieuw sluiten daarom naadloos aan bij de taal- en leesontwikkeling die kinderen in groep 3 hebben doorgemaakt.

Optimale aansluiting
In het bijzonder is er gelet op de aansluiting bij Veilig leren lezen. De einddoelen op het gebied van lezen, schrijven (stellen), woordenschatontwikkeling, spreken/luisteren en spelling in Veilig leren lezen sluiten nauw aan bij het startniveau van Zin in taal Nieuw en Zin in spelling Nieuw. Het niveau is niet te moeilijk, maar ook niet te gemakkelijk. In beide gevallen zou de uitdaging voor kinderen immers kunnen afnemen.

Differentiatieaanpak
De nieuwste versie van Veilig leren lezen biedt differentiatiemogelijkheden en -materialen die de verschillen in begeleidingsbehoeften van kinderen centraal stellen. Sommige leerlingen kunnen in hoge mate zelfstandig de doelen bereiken. Bij Veilig leren lezen zijn dat de zonkinderen. Andere kinderen hebben in meerdere (sterkinderen) of mindere (maankinderen) mate behoefte aan begeleiding door de leerkracht. Zin in taal Nieuw en Zin in spelling Nieuw zetten deze lijn voort.

Tussen de regels
Vergelijkbare voordelen kunt u behalen door Zin in taal Nieuw te combineren met de leesmethode Tussen de regels. Die methode heeft ook dezelfde overkoepelende thema’s als Zin in taal Nieuw. De jaargroepthema’s van de twee methoden liggen in elkaars verlengde. In het computerprogramma woordenschat bij Zin in taal Nieuw kunt u ook aangeven dat u Tussen de regels gebruikt. Op dat moment worden de doelwoorden uit Zin in taal Nieuw en de doelwoorden uit Tussen de regels gecombineerd.

Hoe wordt bij Zin in taal Nieuw en Zin in spelling Nieuw geëvalueerd?

2008-07-21T16:40:00.004+02:00

Zin in taal Nieuw en Zin in spelling Nieuw onderscheiden evaluatie op korte, middellange en lange termijn.

Korte termijn
Evaluatie op korte termijn betekent het observeren en registreren van de activiteiten van leerlingen tijdens de les. Door het stellen van vragen, het hardop denken van de leerlingen en het in de reflectiefase bespreken van het gemaakte werk, krijgt u een goed beeld van de vorderingen van de leerlingen.

Middellange termijn
Daarnaast is het van belang om regelmatig na te gaan of de doelen van een aantal eenheden zijn bereikt. In Zin in taal Nieuw zijn voor deze evaluatie op middellange termijn controletaken opgenomen. De controletaken bestaan uit een reeks opdrachten die een nadere uitwerking zijn van de doelen die na een aantal eenheden moeten zijn bereikt.
Zin in spelling Nieuw maakt hiervoor gebruik van controledictees (voor de onveranderlijke woorden) en controletaken (voor de werkwoorden). Hiermee kunt u nagaan in hoeverre de leerlingen de doelstellingen van een eenheid hebben bereikt.

Lange termijn
Voor evaluatie op lange termijn verwijzen wij u naar methodeonafhankelijke, gestandaardiseerde en genormeerde toetsen. Bijvoorbeeld de toetsen van het Cito Leerlingvolgsysteem. Hiermee kunt u het niveau en de vorderingen van uw groep vergelijken met die van een grote groep leeftijdsgenoten.

Niet onnodig veel toetsen
Het zou teveel gevraagd zijn om na elke eenheid voor elke leerlijn een controletaak af te nemen. Dat zou onevenredig veel tijd kosten en het is bovendien niet nodig. Bij Zin in taal Nieuw is er alleen voor de leerlijn woordenschat een controletaak na elke eenheid.
Bij Zin in spelling Nieuw is er uiteraard wel per eenheid een controledictee (jaargroep 4-8) en een controletaak (jaargroep 6-8). Hiervan zijn er steeds twee versies, zodat u altijd een extra toetsmoment kunt toevoegen aan het einde van de eenheid, na de herhalingslessen.

Hoe wordt bij Zin in spelling Nieuw gedifferentieerd?

2008-07-21T16:33:00.004+02:00

Zin in spelling Nieuw houdt nadrukkelijk rekening met verschillen in het niveau waarop leerlingen de stof beheersen en het tempo waarin ze leren.

Extra stof en extra hulp
Alle lessen in Zin in spelling Nieuw zijn voorzien van differentiatiesuggesties. In de handleiding zijn per les twee differentiatieonderdelen opgenomen:

differentiatie / extra hulp: suggesties voor kinderen die moeite hebben met de stof;
differentiatie / extra stof: vervolgactiviteiten voor leerlingen die eerder klaar zijn.

De opdrachten in Zin in spelling Nieuw zijn zo gemaakt dat de leerlingen er zelfstandig mee kunnen werken. Ook zijn er antwoordenboeken waarmee de leerlingen zelf hun werk kunnen nakijken. Dit biedt u de mogelijkheid om sommige leerlingen extra te begeleiden en de overige kinderen zinvol verder te laten werken.

Verlengde instructie en begeleide verwerking
Na de vier (jaargroep 4-6) of zes (jaargroep 7-8) basislessen volgen een controledictee (jaargroep 4-8) en een controletaak (jaargroep 6-8). Hiermee stelt u vast welke leerlingen de doelen van de eenheid al hebben bereikt. De kinderen die voldoende scoren, werken de herhalingslessen zelfstandig door en gaan vervolgens aan de slag met andere spellingtaken.
Leerlingen die onvoldoende scoren, krijgen in de herhalingslessen extra instructie en extra begeleiding. In de handleiding staat op een overzichtelijke manier beschreven wat u met deze kinderen kunt doen. U kunt hierbij gebruikmaken van de (ww-)spellingkaarten. Daarnaast staat in de handleiding per spellingcategorie beschreven wat er mis kan gaan en krijgt u inhoudelijke suggesties om de leerlingen verder te begeleiden.

Computerprogramma
Bij Zin in spelling Nieuw kunt u ook gebruikmaken van het computerprogramma bij Zin in spelling. Dit programma bevat oefenstof voor alle spellingcategorieën die in de methode aan de orde komen. U kunt de leerlingen laten oefenen met de leerstof die op hetzelfde moment in de lessen aan de orde is. U kunt er ook voor kiezen om ze stof uit eerdere eenheden te laten herhalen. Ook kunt u besluiten om kinderen verkennend te laten oefenen met spellingleerstof die nog niet is aangeboden in de groep. Kortom, het computerprogramma kan ook een veelzijdig hulpmiddel zijn bij het differentiëren binnen de groep.

Hoe wordt bij Zin in taal Nieuw gedifferentieerd?

2008-07-21T16:00:00.004+02:00

Zin in taal Nieuw biedt diverse mogelijkheden om te differentiëren. Op die manier kunt u niet alleen tegemoetkomen aan taalzwakke, maar ook aan taalvaardige leerlingen.

Onderwijs op maat
Door te kiezen voor een werkmodel, kunt u bepaalde accenten in uw taalonderwijs leggen en past u preventieve differentiatie toe. Zo kunt u de inhoud van uw taalonderwijs afstemmen op de behoeften van uw leerlingengroep. Bovendien hoeft u niet alle lessen aan alle leerlingen te geven. De kernlessen zijn voor alle leerlingen verplicht, maar extra lessen uit het woordenschatmodel of het taalbeschouwingsmodel kunt u eventueel aan een kleiner groepje leerlingen geven.

Begeleid of zelfstandig
Bij Zin in taal Nieuw bepaalt u zelf in welke mate u begeleiding geeft bij het maken van opdrachten. De opdrachten zijn zo gemaakt dat leerlingen er zelfstandig mee kunnen werken, alleen of bijvoorbeeld in tweetallen. Ook zijn er antwoordenboeken waarmee de leerlingen eventueel zelf hun werk kunnen nakijken. Dit alles geeft u de mogelijkheid om leerlingen die moeite hebben met de leerstof te begeleiden bij het maken van de opdrachten.

Tempodifferentiatie
De tijd die leerlingen nodig hebben om opdrachten te maken, kan onderling heel verschillend zijn. Daarom bevat Zin in taal Nieuw extra opdrachten voor leerlingen die snel klaar zijn met hun werk. De leerlingen vinden deze extra opdrachten in hun taalboek en in hun werkboek.

Computerprogramma
Ook kunt u gebruikmaken van het computerprogramma Woordenschat bij Zin in taal. Dit programma bevat voor alle eenheden de doelwoorden die in de methode systematisch aan de orde komen (80 woorden per eenheid). Met het programma geeft u de leerlingen gelegenheid om veel te oefenen met de aangeboden woorden. Ze worden in het computerprogramma veelvuldig herhaald in semantiserende spellen en regelmatig gecontroleerd door middel van toetsende spellen. Zo kunt u de woordenschatontwikkeling van kinderen met een beperkte woordenschat krachtig stimuleren, zonder andere leerlingen daarmee te belasten.

Welke leerlijnen komen bij Zin in taal Nieuw aan bod?

2008-07-21T15:57:00.002+02:00

Zin in taal Nieuw besteedt aandacht aan vijf taalaspecten: spreken/luisteren, woordenschat, woordbouw, zinsbouw en schrijven. Deze taalaspecten komen in afzonderlijke leerlijnen aan bod.

Spreken/luisteren
Het directe doel van de leerlijn spreken/luisteren is het systematisch stimuleren van de ontwikkeling van een tiental mondelinge taalfuncties bij de leerlingen. Het gaat daarbij om zaken als vragen en antwoorden, iets uitleggen, iets beschrijven of ergens verslag van doen.

Woordenschat
Bij de leerlijn woordenschat gaat het om het systematisch uitbreiden van de woordenschat van de leerlingen. Deze leerlijn omvat twee deelgebieden:
- woorden leren (woordbetekenissen en relaties tussen woorden);
- woorden leren leren (strategieën voor het leren van woorden).

Woordbouw
In de lessen woordbouw leren de leerlingen dat woorden van vorm kunnen veranderen. Dit geldt bij uitstek voor werkwoorden. Hier zijn dan ook zes van de tien lessen in elke jaargroep aan gewijd. In de vier andere lessen komt aan bod hoe woorden in elkaar zitten. Alle stof komt elk jaar weer op een hoger niveau terug. In jaargroep 5 leren de leerlingen onder meer de termen verkleinwoord, tegenwoordige tijd en verleden tijd, in groep jaar6 leren ze de term persoonsvorm en in jaargroep 7 de term deelwoordvorm.

Zinsbouw
In de lessen zinsbouw leren de leerlingen dat er behalve veel soorten woorden ook veel soorten zinnen zijn. Het kernmodel en het woordenschatmodel bevatten een les zinsbouw en drie bijbehorende taken. Via het taalbeschouwingsmodel kan een extra les voor zinsbouw worden toegevoegd. In deze les leren de leerlingen dat je kunt nadenken over de inhoud en over de vorm van zinnen. De les biedt leerlingen de ruimte om te experimenteren met formuleringen, met verschillende manieren om hetzelfde te zeggen.

Schrijven
Het doel van de leerlijn schrijven (stellen) is dat leerlingen leren hun gedachten en gevoelens geordend op papier te zetten en daarin ook plezier krijgen. In de bovenbouw leren ze ook om informatie en meningen te ordenen. De onderwerpen bij de opdrachten liggen dicht bij huis en steeds in het verlengde van de thema’s die in de taallessen worden aangesneden.

2008-07-21T15:22:00.010+02:00

Wat zijn de belangrijkste overeenkomsten en verschillen tussen Zin in Taal Nieuw en Taal in beeld?

2008-07-21T15:10:00.005+02:00

Natuurlijk wilt u dat uw leerlingen de Nederlandse taal beheersen, goed uit hun woorden kunnen komen en foutloos kunnen spellen. Bij Uitgeverij Zwijsen heeft u de keuze uit twee methoden: Zin in taal Nieuw en Taal in beeld.

Complete programma's
Beide methoden bieden, in combinatie met de bijbehorende spellingmethode, een compleet programma voor het taal- en spellingonderwijs. Alle kerndoelen en tussendoelen komen aan bod. Verder zijn beide methoden zeer uitgebalanceerd en is er veel aandacht besteed aan de kwaliteit en de kwantiteit van de leerstof, de instructie, de oefenmogelijkheden, de differentiatie en de toetsen.

Zelfstandig werken
In beide methoden zijn er ruimschoots mogelijkheden om kinderen zelfstandig te laten werken. Taal in beeld gaat wat betreft de zelfstandigheid een stapje verder dan Zin in taal Nieuw en biedt mogelijkheden om kinderen volledig zelfstandig, individueel of in tweetallen, te laten leren. Zo is het zelfs mogelijk om ook de instructie door de kinderen zelfstandig te laten lezen. Bij Zin in taal Nieuw zijn alle taalopdrachten van de taalboeken, werkboeken en kopieerbladen zo gemaakt dat leerlingen er zelfstandig mee kunnen werken. Bovendien zijn er antwoordenboeken waarmee leerlingen desgewenst hun eigen werk kunnen nakijken. Hierdoor is het bij Zin in taal Nieuw bij elke les mogelijk om de leerlingen een substantieel gedeelte van de les zelfstandig te laten werken.

Interactie leerkracht-leerlingen
Beide methoden bieden ruimschoots mogelijkheden om taallessen te geven waarbij er sprake is van interactie tussen leerkracht en leerlingen en leerlingen onderling. Zin in taal Nieuw gaat hierin verder dan Taal in beeld. De interactie tussen leerkracht en leerlingen is bij Zin in taal Nieuw een vast onderdeel van de lessen. De lessen zijn hierop geschreven en de wijze waarop leerlingen instructie krijgen is erop gebaseerd. De leerkracht speelt hierbij een belangrijke rol. Bij Taal in beeld is dit minder het geval. De instructie is beperkter en de mate waarin een leerkracht hierbij betrokken is, is een keuze van de leerkracht zelf. De kinderen kunnen de instructie namelijk ook zelf lezen.

Woordenschat
Zin in taal Nieuw biedt zeer uitgebreid woordenschatonderwijs. Op de eerste plaats zijn in de methode voor elk leerjaar twintig verplichte woordenschatlessen opgenomen. Per eenheid kunt u nog vier extra woordenschatlessen inplannen en gebruikmaken van geavanceerde woordenschatsoftware. Daarmee geeft u de woordenschatontwikkeling een krachtige impuls. Taal in beeld besteedt in de basislessen naast het aanbieden van 'doelwoorden' veel aandacht aan vaardigheden en strategieën om de betekenis van woorden te kunnen afleiden en te onthouden. Dit geeft kinderen maximale mogelijkheden om ook buiten de taallessen voordurend hun woordenschat uit te breiden. De woordenschatsoftware en het leerspel Woordkenner zijn erop gericht om extra instructie- en oefenmogelijkheden te bieden bij het leren van doelwoorden.

Verder zijn Zin in taal Nieuw en Taal in beeld ontwikkeld door verschillende auteursteams, waardoor de lessen en de opzet van de methoden heel verschillend zijn geworden.

Wij hebben al een jeugdwoordenboek, waarom zouden we het woordenschatboekje aanschaffen?

2008-07-21T15:07:00.002+02:00

Alle woorden die in de leerlijn ‘woordenschat’ worden aangeboden (80 woorden per eenheid) zijn opgenomen in het woordenschatboekje. De woorden in het woordenschatboekje zijn in jaargroep 4 en 5 geordend per thema (per eenheid). Binnen elk thema is de ordening alfabetisch. Zo kunnen de leerlingen makkelijk de betekenis van nieuwe woorden vinden.

Voordelen woordenschatboekje:

Bevat alle doelwoorden van Zin in taal Nieuw; dus altijd succes bij het zoeken en dat is bij een (jeugd)woordenboek niet altijd het geval.
Bevat alleen woorden uit de methode; dus geen ‘ballast’ die het zoeken moeilijker maakt. Voor kinderen die net leren zoeken in een woordenboek, is het vaak een hele opgave om naast de beginletter ook op de tweede en eventueel derde of vierde letter van een woord te zoeken. Hoe meer woorden in een woordenboek, hoe langer het duurt voordat een leerling bijvoorbeeld van de letter a het woord appel gevonden heeft.
In het woordenschatboekje vindt een leerling alleen het woord, de betekenis en eventueel een afbeelding. In bestaande (jeugd)woordenboeken worden daarnaast vaak nog zaken als meervoudsvormen, werkwoordsverbuigingen en voorbeeldzinnen gegeven. Het is voor een beginnend gebruiker veelal lastig om daaruit de juiste informatie te filteren.
In jaargroep 4 en 5 zijn de woorden alfabetisch geordend per eenheid; dus woorden worden sneller gevonden. Het woord dat een kind zoekt, staat niet tussen allerlei woorden uit andere eenheden met dezelfde beginletter.
In groep 6 zijn de woorden alleen alfabetisch geordend, daardoor vormt het een mooi opstapje naar een (jeugd)woordenboek.
Door het jaar heen zien leerlingen door de ordening op eenheid het deel met woorden die ze kennen groeien.
Boven aan elke pagina staan het eerste en laatste woord dat op de betreffende pagina gevonden kan worden.
Op elke pagina staat het volledige alfabet afgedrukt, waarbij is aangegeven welke beginletters de woorden op de pagina hebben. Dit ondersteunt leerlingen bij het bepalen of ze verder of terug moeten bladeren als ze op zoek zijn naar een woord met een andere beginletter.

Bevat Zin in taal Nieuw mogelijkheden om leerlingen zelfstandig te laten werken?

2008-07-21T15:05:00.001+02:00

Zin in taal Nieuw biedt volop mogelijkheden om kinderen zelfstandig te laten werken:

In de taalboeken staan opdrachten die door de kinderen zelfstandig, individueel of in tweetallen, kunnen worden gemaakt.
Datzelfde geldt voor de opdrachten in de werkboekjes. Daarin wordt bovendien gewerkt met pictogrammen om de leerlingen duidelijk te maken wat er van hen wordt verwacht. Zin in taal Nieuw sluit op dit punt uitdrukkelijk aan bij de methode Veilig leren lezen.
Ook met de kopieerbladen die in de methode worden gebruikt kunnen de leerlingen zelfstandig werken.
Zin in taal Nieuw bevat antwoordenboeken waarmee leerlingen desgewenst hun werk zelf kunnen nakijken.
Zin in taal Nieuw bevat een facultatief onderdeel voor het laten voorbereiden van spreekbeurten en het laten maken van werkstukken. Na een korte introductie kunnen leerlingen hieraan zelfstandig werken.
Met het computerprogramma Woordenschat Zin in taal kunnen leerlingen volledig zelfstandig oefenen met de woorden die in de leerlijn ‘woordenschat’ zijn aangeboden.

Bevat Zin in taal Nieuw en Zin in spelling Nieuw software?

2008-07-21T14:35:00.004+02:00

Bij Zin in taal Nieuw kunt u gebruikmaken van het computerprogramma Woordenschat. Dit programma sluit naadloos aan op de inhoud van de leerlijn ‘woordenschat’. Het programma bestaat, evenals de methode zelf, uit tien eenheden per jaargroep. In elke eenheid in Zin in taal Nieuw worden minimaal 80 nieuwe woorden aangeboden. Diezelfde woorden komen ook voor in het computerprogramma. Hierdoor zorgt u ervoor dat de nieuwe woorden door de leerlingen intensief worden herhaald. Bij het leren van nieuwe woorden is herhaling in verschillende contexten van immens belang (zie ook: ‘Woordenschat’).

Ook bij Zin in spelling Nieuw kunt u ook gebruikmaken van software. Het programma is volledig gebaseerd op de leerlijn van de methode Zin in spelling Nieuw. De rondleiding door dit programma geeft u een compleet beeld van de mogelijkheden en de werkwijze van dit spellingprogramma.

Woordenschat bij Zin in taal Nieuw

2008-07-21T14:29:00.003+02:00

De woordenschat waarover een kind beschikt, is in hoge mate bepalend voor het succes waarmee dat kind het onderwijs kan volgen. Kinderen met een te beperkte woordenschat hebben problemen bij alle schoolvakken. Zij begrijpen de teksten in de schoolboeken onvoldoende en ondervinden problemen bij het volgen van instructie. Een belangrijk uitgangspunt van Zin in taal Nieuw is dat een taalmethode in ruime mate aandacht moet besteden aan de woordenschatontwikkeling en daarbij rekening moet houden met het feit dat leerlingen bijzonder kunnen verschillen in hun woordenschat. Wat doet de methode met dit uitgangspunt?

Op de eerste plaats zijn in de methode voor elk leerjaar twintig verplichte woordenschatlessen opgenomen (twee lessen per eenheid). Maar omdat de behoefte aan uitbreiding van de woordenschat sterk kan verschillen, biedt de methode per eenheid nog vier extra woordenschatlessen. Hierdoor is het mogelijk om de aandacht voor woordenschat verder aan te scherpen. Het aantal woordenschatlessen kan liggen tussen minimaal twintig lessen per jaar en maximaal zestig woordenschatlessen per jaar.
Woordenschatontwikkeling vraagt veel tijd van de leerlingen maar ook van de leerkracht. Nieuwe woorden moeten in een context worden aangeboden, moeten worden gesemantiseerd, geconsolideerd en uiteindelijk worden getoetst. Dat is voor een leerkracht een arbeidsintensieve taak. Voor een belangrijk gedeelte kan deze taak echter gelukkig worden overgenomen door de computer. Daarom is bij Zin in taal Nieuw het computerprogramma Woordenschat ontwikkeld. Daarin zijn alle woorden opgenomen die in de methode worden aangeboden in het kader van de leerlijn ‘woordenschat’.
Verder biedt de methode voor woordenschatontwikkeling ook nog de volgende materialen:

kopieerbladen met alle doelwoorden die in de methode worden aangeboden;
een woordenschatboekje in de jaargroepen 4, 5 en 6;
na elke eenheid van de methode een controletaak voor woordenschat.

De kopieerbladen bieden mogelijkheden voor herhaling van de aangeboden woorden. De woordenschatboekjes bevatten uitleg van alle woorden die in de leerlijn ‘woordenschat’ worden aangeboden. Daarnaast bereiden de boekjes leerlingen voor op het gebruik van officiële woordenboeken in de jaargroepen 7 en 8. De controletaken ten slotte maken het mogelijk om voor de ontwikkeling van de woordenschat voortdurend de vinger aan de pols te houden.

Is het eenvoudig om van de huidige Zin in taal over te stappen op Zin in taal Nieuw?

2008-07-21T14:19:00.004+02:00

U kunt probleemloos overstappen van Zin in taal naar Zin in taal Nieuw.
Zin in taal Nieuw is gebaseerd op de eerste versie van de methode Zin in taal. Het gebruik van Zin in taal in de praktijk is door ons intensief gevolgd, waardoor wij een goed beeld hebben gekregen van de sterke en de zwakke punten van de methode. Daarnaast hebben wij op uitgebreide schaal een schriftelijk onderzoek gedaan onder de gebruikers van de methode. Daaruit bleek bijvoorbeeld dat veel gebruikers graag een meer toegankelijke handleiding wilden. Bij de ontwikkeling van Zin in taal Nieuw is dit dan ook een zeer belangrijk aandachtspunt geweest. De uitdrukkelijke aandacht voor woordenschatontwikkeling bleek door veel gebruikers het meest gewaardeerd te worden. Deze aandacht voor woordenschat hebben wij daarom in Zin in taal Nieuw niet alleen gehandhaafd, maar zelfs versterkt.

Kortom: bij de ontwikkeling van Zin in taal Nieuw hebben wij de goede punten van Zin in taal gehandhaafd of verder versterkt en problemen die leerkrachten ervaren bij het gebruik van de methode opgelost. Daardoor is het mogelijk om probleemloos over te stappen van Zin in taal naar Zin in taal Nieuw.

Wat zijn (in het kort) de belangrijkste verschillen tussen Zin in taal (2000) en Zin in taal Nieuw?

2008-07-21T14:16:00.007+02:00

Bij de ontwikkeling van de nieuwe versie van Zin in taal zijn wij uitgegaan van de praktijkervaringen met de eerste versie en de resultaten op een grootscheeps onderzoek onder gebruikers van de methode. We noemen hierna de belangrijkste verschillen tussen Zin in taal en Zin in taal nieuw:

Gebruikers van Zin in taal hadden veel waardering voor de degelijke wijze waarop met Zin in taal taalonderwijs kon worden gegeven. Ze vonden echter dat de methode veel tijd kostte en konden moeilijk bepalen wat eventueel weg kon worden gelaten. Bij Zin in taal Nieuw werken we daarom met drie werkmodellen waarmee scholen hun onderwijs optimaal af kunnen stemmen op de behoefte van hun leerlingen. Scholen kunnen kiezen voor het kernmodel (met 7 lessen per eenheid waarmee de kerndoelen voor het taalonderwijs worden gedekt) of voor het woordenschat- of taalbeschouwingsmodel, waarbij ze het kernmodel uitbreiden met maximaal vier extra lessen (zie hierna voor meer informatie over de verschillende modellen).
De gebruikers van Zin in taal hadden veel waardering voor de leerlijn woordenschat. De leerlijn is bij de nieuwe methode gehandhaafd en heeft zelfs een centralere plaats gekregen. Er wordt bij woordenschat veel aandacht besteed aan het semantiseren van woorden (het duidelijk maken van de betekenis van woorden) en aan het leggen van relaties tussen woorden (waarbij gebruik gemaakt wordt van schema’s). Bij de nieuwe versie zijn verder woordenschatboekjes opgenomen waarin de leerlingen zelf de betekenis van woorden kunnen opzoeken en een computerprogramma woordenschat waarmee de leerlingen de woorden uit de lessen extra kunnen oefenen.
Bij de vorige versie van Zin in taal waren de gebruikers positief over Taalmaatje (boek + handleiding), maar gaven daarbij ook aan dat ze het lastig vonden dit onderdeel in het geheel te integreren. Bij Zin in taal Nieuw is Taalmaatje geïntegreerd in de methode, er is geen apart Taalmaatje meer.
Zin in taal Nieuw bevat veel meer mogelijkheden om leerlingen zelfstandig te laten werken. Zo zijn er bijvoorbeeld lessen voor zinsbouw en woordbouw bij Zin in taal Nieuw omgezet in taaltaken die leerlingen zelfstandig kunnen maken.
Bij Zin in taal Nieuw is het systeem van toetsing en registratie veel gebruiksvriendelijker geworden. Leerkrachten kunnen werken met een aparte toetsmap en een toetskalender waarin precies staat aangegeven wanneer welke controletaken dienen te worden afgenomen.
Bij Zin in taal Nieuw wordt, net zoals bij Veilig leren lezen, gewerkt met een jaarplanning (die voor aanvang van ieder schooljaar te vinden is op de website). In deze jaarplanning zijn de 10 eenheden van Zin in taal Nieuw gepland, waarbij rekening is gehouden met de schoolvakanties in de drie vakantieregio’s. De jaarplanning biedt de leerkracht hulp bij het plannen van de lessen en voorkomt dat de methode door tijdgebrek niet af komt.

Wordt bij de nieuwe versie van Zin in taal nog gewerkt met het Taalmaatje?

2008-01-10T11:16:00.001+01:00

Uit het onderzoek onder gebruikers van de methode Zin in taal kwam naar voren dat het soms lastig was om met twee handleidingen te moeten werken: de handleiding van de methode zelf en de handleiding bij Taalmaatje. Daarvoor in de plaats wordt in de methode nu gewerkt met werkmodellen: het kernmodel, het woordenschatmodel en het taalbeschouwingsmodel. Allerlei lessen uit het vroegere Taalmaatje zijn nu verwerkt tot lessen binnen een van de genoemde werkmodellen. Hiermee is het vervelende en lastige punt van het werken met twee handleidingen verdwenen, maar zijn wel de extra lessen voor een groot gedeelte gehandhaafd.